Abin da CDC ta ce game da zanen jiki da huda jiki

Hukumar Kula da Cututtuka ta Amurka (CDC) ta bayyana cewa babu sanannen mutumin da ya taɓa kamuwa da HIV ta zanen jiki (tattoo) ko huda jiki (piercing). Ta kuma lura cewa ana iya kamuwa da HIV ta wannan hanya idan kayan aikin ko tawadar na ɗauke da jinin mai ɗauke da HIV.

Duka sassan biyu suna da muhimmanci. Na farko yana nuna cewa a zahiri haɗarin ya yi ƙanƙanta har ba a taɓa samun rahotonsa ba. Na biyu yana nuna ainihin inda haɗarin zai fito: jinin da ya rage a allura, a cikin tawada ko a kan kayan aikin da aka yi amfani da su a jikin wani, kuma ba a canza su ko a tsaftace su daga ƙwayoyin cuta ba.

Me ya sa haɗarin ya yi ƙanƙanta haka

Kafin HIV ta yaɗu, dole jinin mai ɗauke da HIV ya shiga jikinku. Shagon da ake gudanarwa yadda ya kamata yana amfani da sabbin allurai ga kowane abokin ciniki, yana zuba sabuwar tawada ga kowane mutum, kuma yana tsaftace duk kayan aikin da ake sake amfani da su daga ƙwayoyin cuta. Hakan yana katse hanyar yaɗuwar.

Ko a inda ba a kula da tsafta ba, sai abubuwa uku sun haɗu: wani abokin ciniki da ya gabace ku yana ɗauke da HIV, jininsa ya rage a kan kayan aikin, kuma aka yi amfani da kayan a jikinku.

Inda zanen jiki da huda jiki ke da haɗarin kamuwa da cuta

HIV ba ita ce babbar damuwa ba. Hukumar Lafiya ta Duniya (WHO) ta lissafa zanen jiki da huda jiki cikin hanyoyin da hepatitis B (ciwon hanta na B) ke yaɗuwa, tare da raunin sukar allura da haɗuwa da jinin da ke ɗauke da cuta. Hepatitis B dalili ne mai kyau na yin hankali kan inda za ku je, kuma dalili ne mai kyau na tambayar likitanku ko an yi muku allurar rigakafinta.

Wuraren da ke da haɗari mafi girma su ne waɗanda ba su da kayan aiki masu kyau:

zanen jiki da aka yi a gida, a wurin biki, ko wanda masu zane marasa lasisi suka yi
alluran da aka raba ko waɗanda aka ƙera a gida, ko tawadar da aka sake amfani da ita tsakanin mutane

Yadda za ku zaɓi shago mai aminci

Ku je shagon zane ko mai huda jiki mai lasisi.
Ku kalli yadda suke buɗe sabbin allurai da ke cikin rufaffiyar leda a gabanku.
Ku tabbatar an zuba muku tawada a cikin sabon ƙaramin kofi, kuma an zubar da shi bayan an gama.
Ku duba ko akwai safar hannu, wurin aiki mai tsafta, da na’urar tsaftace kayan aikin da ake sake amfani da su daga ƙwayoyin cuta.

Idan wani abu ya yi kama da an taɓa amfani da shi, ba laifi ku tashi ku tafi.

Raba reza da burushin haƙori

Jagorar CDC kan yadda HIV ke yaɗuwa ba ta lissafa raba reza ko burushin haƙori ba. HIV ba ta daɗewa tana rayuwa a wajen jiki, misali a saman abubuwa. Kafin ta jawo kamuwa, dole jinin da ke ɗauke da ƙwayar cutar ya shiga buɗaɗɗen rauni ko fata mai laushi ta ciki (mucous membrane). Goge haƙori ko aske gashi da rezar wani ba hanya ce da aka sani ta kamuwa da HIV ba.

Duk da haka suna iya ɗaukar ɗan jini kaɗan, don haka ku riƙe rezarku da burushin haƙorinku, kada ku raba su da kowa. Wannan tsafta ce mai kyau don kauce wa wasu cututtuka, ba alama ba ce cewa kuna cikin haɗarin kamuwa da HIV.

Abin da ke da haɗari a zahiri

Don kwatantawa, raba kayan allura hanya ce ta gaske ta yaɗuwar HIV, domin jini na iya zama a cikin sirinjin da aka yi amfani da shi. An samo HIV mai rai daga sirinjin da aka ajiye a yanayin zafin ɗaki fiye da makonni huɗu (Abdala 1999). Idan aka raba allura da mai ɗauke da HIV wanda ba ya shan magani, CDC ta ƙiyasta haɗarin allura ɗaya da aka raba ya kai 0.63% (kusan 1 cikin 160). Amfani da alluran gida ko waɗanda aka raba don zanen jiki ko huda jiki ya fi kusa da wannan fiye da duk abin da ke faruwa a shago mai lasisi.

Abin da za ku yi yanzu

Kun yi zanen jiki ko huda jiki a shago mai lasisi? Babu abin da kuke buƙatar yi game da HIV.
A wurin da ba shi da lasisi, da allurar da aka raba ko tawadar da aka sake amfani da ita? Haɗarin HIV har yanzu ƙanƙani ne, amma yana da kyau ku tambayi asibiti game da gwajin HIV da hepatitis B bayan lokacin jira (window period: tsakanin kamuwa da lokacin da gwaji zai iya gano HIV). Jagorar gwajin HIV ta bayyana gwajin da za ku yi da lokacin yinsa.
Allurar da aka yi amfani da ita a jikin wani ta huda fatarku cikin sa’o’i 72 da suka wuce? Ku ɗauke shi kamar raunin sukar allura, ku tambayi game da PEP (maganin rigakafin HIV da ake sha bayan haɗuwa da HIV) yau. Yadda ake samun PEP
Kun raba reza ko burushin haƙori? Ba kwa buƙatar PEP ko gwajin HIV saboda wannan.