PEP, PrEP da U=U

PEP: bayan haɗuwa da HIV

PEP (maganin rigakafin HIV da ake sha bayan haɗuwa da HIV) magungunan HIV ne na ɗan gajeren lokaci da ake sha bayan yiwuwar haɗuwa da HIV, don hana ƙwayar cutar kafa kanta a jiki. Ana sha kowace rana har kwana 28.

Yadda za a samu

• Ku je sashen gaggawa na asibiti, cibiyar kulawar gaggawa, ko asibitin lafiyar jima’i, ku ce kuna buƙatar PEP.
• Za a tambaye ku game da abin da ya faru, a yi muku gwajin HIV na farko. Ba sai kun jira sakamakon ba kafin ku fara.
• Ku sha maganin kowace rana har tsawon kwana 28. Illolin magungunan zamani yawanci ba su da tsanani.
• Ku sa ran gwajin HIV na bibiya kusan makonni 4 zuwa 6 da kuma makonni 12 bayan abin ya faru.

Akwai ƙarin bayani a yadda ake samun PEP.

Ga wa ake ba da shi

Ana ba da shawarar PEP bayan haɗuwa mai haɗari sosai, kamar jima’i ba tare da kwaroron roba ba ko raba allura, da wanda ke ɗauke da HIV kuma ba a san ko magani ya danne ƙwayar cutar a jikinsa ba. Idan ba a san matsayin ɗayan mutumin ba, ana duba kowane yanayi daban. Ana kuma amfani da shi bayan cin zarafi ta hanyar jima’i. Ma’aikacin lafiya zai taimaka muku yanke shawara bisa bayanan abin da ya faru.

PrEP: kafin haɗuwa da HIV

PrEP (maganin rigakafin HIV da ake sha kafin haɗuwa da HIV) magani ne da mutanen da ba su da HIV ke sha don kada su kamu. Idan ana sha kamar yadda aka umurta, yana rage haɗarin jima’i da kusan 99% ga jima’i ta dubura, da kusan 90% ga jima’i ta farji. Yana rage haɗarin allurar miyagun ƙwayoyi da aƙalla 74%.

Zaɓuɓɓuka

• Ƙwayoyin magani na kowace rana. Zaɓin da aka fi samu a ko’ina.
• Ƙwayoyin magani a lokacin jima’i (“2-1-1”). Ana sha kafin da bayan jima’i; zaɓi ne ga wasu maza masu jima’i da maza.
• Allura. Allura mai daɗewa a jiki da ake yi duk bayan wata biyu, ko sau biyu a shekara da sababbin zaɓuɓɓuka.

Wanda zai iya yin la’akari da shi

• Duk wanda abokin jima’insa ke ɗauke da HIV kuma magani bai danne ƙwayar cutar ba, ko ba a san matsayinsa ba
• Mutanen da ba kullum suke amfani da kwaroron roba da sababbin abokan jima’i ko na wucin gadi ba
• Duk wanda aka gano yana da cutar da ake ɗauka ta jima’i (STI) a cikin watanni shida da suka wuce
• Masu allurar miyagun ƙwayoyi da ke raba kayan allura
• Duk wanda ya sha PEP fiye da sau ɗaya

PrEP na buƙatar gwajin HIV da duba lafiya akai-akai. Idan kun gama shan PEP yanzu kuma kuna tsammanin ƙarin haɗuwa, sau da yawa kuna iya komawa kai tsaye zuwa PrEP.

U=U: idan ba a iya gano HIV a jini ba, ba za a iya yaɗa ta ba

Idan mai ɗauke da HIV yana shan magani kuma yawan ƙwayar cutar a jininsa (viral load) ya ragu har ba a iya gano ta (ƙasa da kwafi 200 a kowane mililita), ba ya yaɗa HIV ta jima’i. Manyan bincike kan ma’aurata inda ɗaya ke ɗauke da HIV ɗayan kuma ba ya ɗauke da ita ba su sami ko yaɗuwa ɗaya ba daga abokan jima’i da magani ya danne ƙwayar cutar a jikinsu, a cikin dubban saduwa ba tare da kwaroron roba ba.

Kafin ƙwayar cutar ta ragu har ba a iya gano ta, ana iya ɗaukar har watanni shida ana shan magani, kuma ci gaba da kasancewa a haka ya dogara ne da shan magani akai-akai. U=U ta shafi jima’i ne; ba a tabbatar da ita ga raba allura ba, don haka raba allura har yanzu yana da haɗari. Ku ƙara karantawa a U=U: idan ba a iya gano HIV ba, ba za a iya yaɗa ta ba.

Yadda waɗannan ke bayyana a ƙiyasinku

A na’urar lissafi, PrEP da PEP kowanne yana rage ƙiyasin gwargwadon yadda kuka sha shi akai-akai da kuma yadda aka fara PEP da wuri. Tasirin PrEP kuma ya dogara ne da irin haɗuwar. Abokin jima’i da ba a iya gano ƙwayar cutar a jininsa ba yana mayar da haɗarin jima’i zuwa sifili. Shafin yadda muke lissafi ya lissafa ainihin alƙaluman.