CDC nói gì về xăm hình và xỏ khuyên

CDC (Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Hoa Kỳ) cho biết chưa có trường hợp nào được biết là nhiễm HIV do xăm hình hay xỏ khuyên trên cơ thể. CDC cũng lưu ý rằng vẫn có thể nhiễm HIV theo cách này nếu dụng cụ hoặc mực có dính máu của người có HIV.

Cả hai ý đều quan trọng. Ý thứ nhất cho bạn biết nguy cơ trong thực tế nhỏ đến mức chưa từng ghi nhận được. Ý thứ hai cho bạn biết chính xác nguy cơ sẽ đến từ đâu: máu còn sót lại trên kim, trong mực hoặc trên dụng cụ đã dùng cho người khác mà không được thay mới hay tiệt trùng.

Vì sao nguy cơ thấp như vậy

Để HIV lây truyền, máu của người có HIV phải đi vào cơ thể bạn. Một cơ sở xăm làm việc bài bản sẽ dùng kim mới cho từng khách, rót một phần mực mới cho mỗi người và tiệt trùng mọi dụng cụ dùng lại được. Điều đó cắt đứt chuỗi lây truyền.

Ngay cả ở nơi vệ sinh kém, vẫn cần ba điều cùng xảy ra: một khách hàng trước đó có HIV, máu của người đó còn sót lại trên dụng cụ, và dụng cụ đó được dùng cho bạn.

Khi nào xăm hình và xỏ khuyên thực sự có nguy cơ lây nhiễm

HIV không phải là mối lo chính. WHO (Tổ chức Y tế Thế giới) liệt kê xăm hình và xỏ khuyên trong số các con đường lây viêm gan B, cùng với tổn thương do kim đâm và phơi nhiễm với máu bị nhiễm bệnh. Viêm gan B là lý do chính đáng để bạn cẩn thận khi chọn nơi xăm, và cũng là lý do chính đáng để hỏi bác sĩ xem bạn đã được tiêm vắc xin hay chưa.

Những nơi có nguy cơ cao hơn là những nơi không có dụng cụ đạt chuẩn:

  • xăm tại nhà, tại các bữa tiệc hoặc do thợ xăm không có giấy phép
  • dùng chung kim hoặc dùng kim tự chế, hoặc dùng lại mực giữa nhiều người

Cách chọn cơ sở xăm an toàn

  • Chọn cơ sở xăm hoặc thợ xỏ khuyên có giấy phép.
  • Quan sát họ mở kim mới còn niêm phong ngay trước mặt bạn.
  • Kiểm tra xem mực có được rót vào một cốc đựng mực mới dành riêng cho bạn và bỏ đi sau khi dùng hay không.
  • Để ý xem có găng tay, khu vực làm việc sạch sẽ và máy tiệt trùng cho dụng cụ dùng lại được hay không.

Nếu thấy có thứ gì đó bị dùng lại, bạn hoàn toàn có thể rời đi.

Dùng chung dao cạo và bàn chải đánh răng

Hướng dẫn của CDC về các con đường lây HIV không liệt kê việc dùng chung dao cạo hay bàn chải đánh răng. HIV không tồn tại lâu bên ngoài cơ thể, chẳng hạn trên các bề mặt. Để gây nhiễm, máu mang vi rút phải đi vào vết thương hở hoặc niêm mạc. Đánh răng hay cạo râu bằng đồ của người khác không phải là con đường lây HIV đã được ghi nhận.

Dao cạo và bàn chải vẫn có thể dính một chút máu, vì vậy hãy dùng dao cạo và bàn chải đánh răng riêng và không dùng chung. Đó là thói quen vệ sinh tốt để phòng các bệnh nhiễm trùng khác, chứ không phải dấu hiệu cho thấy bạn có nguy cơ nhiễm HIV.

Những gì thực sự có nguy cơ

Để so sánh, dùng chung dụng cụ tiêm chích là một con đường lây HIV thực sự, vì máu có thể đọng lại bên trong bơm tiêm đã dùng. Người ta đã phân lập được HIV còn sống từ bơm tiêm để ở nhiệt độ phòng hơn bốn tuần (Abdala 1999). Với người có HIV và chưa được điều trị, CDC ước tính nguy cơ từ một lần tiêm chung là 0,63% (khoảng 1 trên 160). Dùng kim tự chế hoặc kim dùng chung để xăm hay xỏ khuyên gần với tình huống này hơn bất cứ điều gì xảy ra tại một cơ sở có giấy phép.

Những việc cần làm ngay

  • Xăm hoặc xỏ khuyên tại cơ sở có giấy phép? Bạn không cần làm gì liên quan đến HIV.
  • Ở nơi không có giấy phép, dùng chung kim hoặc dùng lại mực? Nguy cơ nhiễm HIV vẫn thấp, nhưng bạn nên hỏi phòng khám về việc xét nghiệm HIV và viêm gan B sau giai đoạn cửa sổ. Hướng dẫn xét nghiệm HIV giải thích nên làm xét nghiệm nào và vào lúc nào.
  • Kim đã dùng cho người khác làm rách da bạn trong vòng 72 giờ qua? Hãy xử trí như một trường hợp bị kim đâm và hỏi về điều trị dự phòng sau phơi nhiễm HIV (PEP) ngay hôm nay. Cách tiếp cận PEP
  • Đã dùng chung dao cạo hoặc bàn chải đánh răng? Bạn không cần PEP hay xét nghiệm HIV vì chuyện đó.