Dalilin da ya sa HIV ba ta jurewa a wajen jiki

HIV ƙwayar cuta ce (virus) da ke iya ninka kanta a cikin ƙwayoyin halittar ɗan adam kawai. Da zarar ta fita daga jiki, ba za ta iya hayayyafa ba, kuma CDC ta ce ba ta daɗewa a raye a wajen jikin ɗan adam, misali a saman abubuwa.

Haka kuma, kasancewarta a raye kaɗai bai isa ya jawo kamuwa ba. Kafin HIV ta harbi mutum, dole jini ko wani ruwan jiki da ke ɗauke da ita ya kai ga fata mai laushi ta ciki (mucous membrane: fatar cikin ido, baki, farji, dubura ko azzakari), ko wurin da ya ji rauni, ko kuma a yi allurarsa cikin jini. Taɓa wani abu da hannu ba ya yin haka. Fata marar rauni tana hana HIV shiga.

Saman abubuwa da kayan amfanin yau da kullum

Hannun ƙofa, kujerar bayan gida, tawul, kayan gado, waya, kofi, cokula da wuƙaƙen cin abinci, kayan motsa jiki da kuɗi ba hanyoyin kamuwa da HIV ba ne. Ko da mai ɗauke da HIV ya taɓa su, babu wata hanya da za ta kai ƙwayar cutar daga abin zuwa cikin jininku.

Shi ya sa ba a yaɗa HIV ta zama gida ɗaya, ko amfani da banɗaki ko kicin ɗaya da mai ɗauke da ita. Akwai ƙarin misalai a shafin mu’amalar da ba ta da haɗari.

Busasshen jini

Busasshen jini a saman wani abu, a kan tufafi ko a fatarku ba hanyar kamuwa da HIV ba ne. HIV ba ta daɗewa a raye da zarar ta fita daga jiki, kuma taɓa busasshen jini da fata marar rauni ba ya ba ta hanyar shiga. Ku wanke shi da sabulu da ruwa, shi ke nan.

Jini a cikin sirinji: abin da ya bambanta

Sirinjin da aka yi amfani da shi ya bambanta, domin ɗan jini kaɗan na iya zama a cikin jikin sirinjin da allurar. A wani bincike a ɗakin gwaje-gwaje da aka kwaikwayi raba sirinji, masu bincike sun samu HIV mai rai wadda ke ci gaba da hayayyafa daga sirinjin da aka ajiye a yanayin zafin ɗaki fiye da makonni huɗu (Abdala 1999). Yawan lokutan da ƙwayar cutar ta rayu ya dogara ne da yawan jinin da ya rage a ciki da kuma yawan ƙwayar cutar a cikin wannan jinin.

Shi ya sa amfani da allura, sirinji da sauran kayan allura tare yana da haɗari na gaske, ko da an yi amfani da kayan kwanaki ko makonni da suka wuce. Idan tare da mai ɗauke da HIV wanda ba ya shan magani ne, CDC ta ƙiyasta cewa haɗarin a duk allura ɗaya da aka raba shi ne 0.63% (kusan 1 cikin 160). Amfani da sabbin kaya marasa ƙwayoyin cuta a kowane lokaci yana kawar da shi. Ku duba raba allura.

Alluran da aka jefar a waje

Wannan bincike dai dalili ne na ɗaukar raunin sukar allurar da aka jefar da muhimmanci, ko da yake haɗarin gaba ɗaya yawanci ƙanƙani ne. Dole ne wanda ya yi amfani da ita ya kasance yana ɗauke da HIV, kuma dole raunin ya tura jininsa cikin jikinku. Na’urar lissafi za ta iya ba da ƙiyasi na kusan-kusa ne kawai a nan: ga raunin sukar allura daga mutumin da ba a san matsayinsa ba a Amurka, tana ƙiyasta 0.00092% (kusan 1 cikin 110,000). Ku wanke raunin da sabulu da ruwa, kuma ku nemi shawarar ma’aikacin lafiya a ranar. Cikakkun matakai suna shafin raunin sukar allura.

Jini a idanunku ko a sabon rauni

Sabon jini daga mai ɗauke da HIV da ya shiga idanunku, bakinku ko wani buɗaɗɗen rauni yana da ɗan ƙaramin haɗari, wanda ƙiyasinsa shi ne 0.09% (kusan 1 cikin 1,100). Ku wanke shi nan take. Shafin haɗuwa da jini ya bayyana lokacin da ya kamata ku tambayi game da PEP (maganin rigakafi bayan haɗuwa).

Abin da ba a sani daidai ba

Za ku ga ana ambaton takamaiman tsawon lokacin da HIV ke rayuwa a yanayi daban-daban a intanet. Sakamakon ɗakin gwaje-gwaje ya dogara ne da yawan ƙwayar cutar, yanayin zafi da yadda aka ajiye samfurin, kuma ba sa nuna haɗarin rayuwa ta zahiri daidai. Abin da ke da muhimmanci a zahiri ya fi sauƙi: saman abubuwa da busasshen jini ba hanyoyin yaɗa HIV ba ne, amma sabon jini a cikin sirinjin da aka yi amfani da shi zai iya zama hanya.

Abin da za ku yi yanzu

Kun taɓa saman wani abu, busasshen jini ko kayan wani? Babu abin da ya kamata ku yi. Ba kwa buƙatar PEP ko gwaji saboda haka.
Allurar da aka yi amfani da ita ta soke ku, kun raba kayan allura, ko sabon jini ya shiga idanunku, bakinku ko buɗaɗɗen rauni cikin sa’o’i 72 da suka wuce? Ku tambayi game da PEP (maganin rigakafin HIV da ake sha bayan haɗuwa da HIV) yau. Ya fi aiki cikin sa’o’i 24, kuma ba a ba da shawararsa bayan sa’o’i 72. Yadda ake samun PEP
Har yanzu kuna damuwa? Gwaji bayan lokacin jira (window period: tsakanin kamuwa da lokacin da gwaji zai iya gano HIV) yana ba da tabbatacciyar amsa. Ku duba jagorar gwajin HIV.