శరీరం బయట హెచ్ఐవి ఎందుకు బలహీనంగా ఉంటుంది
హెచ్ఐవి అనేది మనిషి కణాల లోపల మాత్రమే తన ప్రతులను తయారు చేసుకోగల వైరస్. శరీరం నుంచి బయటకు వచ్చాక అది వృద్ధి చెందలేదు, అది మనిషి శరీరం బయట, ఉదాహరణకు ఉపరితలాలపై, ఎక్కువసేపు బతకదని CDC చెబుతోంది.
అంతేకాదు, వైరస్ బతికి ఉన్నంత మాత్రాన ఇన్ఫెక్షన్ రాదు. ఎవరికైనా హెచ్ఐవి సోకాలంటే, దాన్ని మోసుకెళ్లే రక్తం లేదా ఇతర ద్రవం శ్లేష్మ పొరను (కళ్లు, నోరు, యోని, మలాశయం లేదా పురుషాంగం లోపలి పొర) లేదా దెబ్బతిన్న కణజాలాన్ని చేరాలి, లేదా నేరుగా రక్తప్రవాహంలోకి ఇంజెక్ట్ కావాలి. చేతులతో ఏదైనా వస్తువును తాకితే అలా జరగదు. గాయం లేని చర్మం హెచ్ఐవిని లోపలికి రానివ్వదు.
ఉపరితలాలు, రోజువారీ వస్తువులు
తలుపు హ్యాండిళ్లు, టాయిలెట్ సీట్లు, టవల్స్, దుప్పట్లు, ఫోన్లు, కప్పులు, చెంచాలు, ఫోర్కులు, జిమ్ పరికరాలు, డబ్బు ద్వారా హెచ్ఐవి సోకదు. హెచ్ఐవి ఉన్నవారు వాటిని తాకినా కూడా, ఆ వస్తువు నుంచి మీ రక్తప్రవాహంలోకి వైరస్ చేరడానికి ఎలాంటి మార్గం ఉండదు.
అందుకే హెచ్ఐవి ఉన్నవారితో కలిసి ఇల్లు, బాత్రూమ్ లేదా వంటగదిని పంచుకోవడం ద్వారా హెచ్ఐవి వ్యాపించదు. మరిన్ని ఉదాహరణలు రిస్క్ లేని సంపర్కం పేజీలో ఉన్నాయి.
ఎండిన రక్తం
ఉపరితలంపై, బట్టలపై లేదా మీ చర్మంపై ఉన్న ఎండిన రక్తం ద్వారా హెచ్ఐవి సోకదు. శరీరం బయటకు వచ్చాక హెచ్ఐవి ఎక్కువసేపు బతకదు, గాయం లేని చర్మంతో ఎండిన రక్తాన్ని తాకితే అది లోపలికి ప్రవేశించడానికి మార్గం ఉండదు. సబ్బు, నీటితో కడిగేసుకోండి, ఇక అంతే.
సిరంజి లోపలి రక్తం: మినహాయింపు
వాడిన సిరంజి విషయం వేరు, ఎందుకంటే దాని బ్యారెల్ (గొట్టం), సూది లోపల కొద్దిగా రక్తం మిగిలిపోవచ్చు. సిరంజిలు పంచుకోవడాన్ని ప్రయోగశాలలో అనుకరించిన ఒక అధ్యయనంలో, గది ఉష్ణోగ్రత వద్ద నాలుగు వారాల కంటే ఎక్కువ కాలం ఉంచిన సిరంజిల నుంచి పరిశోధకులు బతికి ఉన్న, వృద్ధి చెందుతున్న హెచ్ఐవిని తిరిగి సేకరించగలిగారు (Abdala 1999). లోపల ఎంత రక్తం మిగిలింది, ఆ రక్తంలో ఎంత వైరస్ ఉంది అనే దాన్ని బట్టి వైరస్ ఎంత తరచుగా బతికి ఉందో మారింది.
అందుకే సూదులు, సిరంజిలు, ఇతర ఇంజెక్షన్ పరికరాలు పంచుకోవడం వల్ల నిజమైన రిస్క్ ఉంటుంది, ఆ పరికరాలను కొన్ని రోజులు లేదా వారాల క్రితం వాడినా కూడా. హెచ్ఐవి ఉండి చికిత్స తీసుకోని వ్యక్తితో అయితే, CDC అంచనా ప్రకారం పంచుకున్న ఒక్కో ఇంజెక్షన్‌కు హెచ్ఐవి సోకే అవకాశం 0.63% (సుమారు 160లో 1). ప్రతిసారీ కొత్త, స్టెరైల్ (క్రిమిరహిత) పరికరాలు వాడితే ఈ రిస్క్ ఉండదు. సూదులు పంచుకోవడం పేజీ చూడండి.
బహిరంగ ప్రదేశాల్లో దొరికిన సూదులు
పారేసిన సూది గుచ్చుకుంటే దాన్ని తీవ్రంగా పరిగణించడానికి ఇదే అధ్యయనం ఒక కారణం, అయితే మొత్తంగా రిస్క్ సాధారణంగా తక్కువే. దాన్ని వాడిన వ్యక్తికి హెచ్ఐవి ఉండి ఉండాలి, ఆ గాయం వారి రక్తాన్ని మీ లోపలికి నెట్టాలి. ఇక్కడ కాలిక్యులేటర్ ఒక స్థూలమైన అంచనా మాత్రమే ఇవ్వగలదు: అమెరికాలో హెచ్ఐవి స్థితి తెలియని వ్యక్తి వాడిన సూది గుచ్చుకుంటే, దాని అంచనా 0.00092% (సుమారు 1,10,000లో 1). గాయాన్ని సబ్బు, నీటితో కడగండి, అదే రోజు వైద్య సలహా తీసుకోండి. పూర్తి దశలు సూది గుచ్చుకోవడం పేజీలో ఉన్నాయి.
కళ్లలో రక్తం లేదా తాజా గాయం
హెచ్ఐవి ఉన్నవారి తాజా రక్తం మీ కళ్లు, నోరు లేదా తెరిచి ఉన్న గాయాన్ని చేరితే కొద్దిపాటి రిస్క్ ఉంటుంది, దాని అంచనా 0.09% (సుమారు 1,100లో 1). వెంటనే నీటితో కడిగేయండి. PEP (ఎక్స్‌పోజర్ తర్వాత తీసుకునే హెచ్ఐవి నివారణ మందులు) గురించి ఎప్పుడు అడగాలో రక్తం ద్వారా ఎక్స్‌పోజర్లు పేజీ వివరిస్తుంది.
కచ్చితంగా తెలియని విషయాలు
వేర్వేరు పరిస్థితుల్లో హెచ్ఐవి ఎంతకాలం బతుకుతుందో చెప్పే కచ్చితమైన సమయాలు ఆన్‌లైన్‌లో మీకు కనిపిస్తాయి. ల్యాబ్ ఫలితాలు వైరస్ పరిమాణం, ఉష్ణోగ్రత, నమూనాను ఎలా ఉంచారు అనే వాటిపై ఆధారపడి ఉంటాయి, అవి నిజ జీవితంలోని రిస్క్‌కు నేరుగా వర్తించవు. ఆచరణలో ముఖ్యమైనది ఇంకా సులభం: ఉపరితలాలు, ఎండిన రక్తం ద్వారా హెచ్ఐవి సోకదు, కానీ వాడిన సిరంజి లోపలి తాజా రక్తం ద్వారా సోకవచ్చు.
ఇప్పుడు ఏం చేయాలి
- ఉపరితలాన్ని, ఎండిన రక్తాన్ని లేదా వేరొకరి వస్తువులను తాకారా? మీరు ఏమీ చేయాల్సిన అవసరం లేదు. దాని వల్ల మీకు PEP గానీ పరీక్ష గానీ అవసరం లేదు.
- గత 72 గంటల్లో వాడిన సూది గుచ్చుకుందా, ఇంజెక్షన్ పరికరాలు పంచుకున్నారా, లేదా మీ కళ్లు, నోరు లేదా తెరిచి ఉన్న గాయంలోకి తాజా రక్తం చేరిందా? ఈరోజే PEP (పోస్ట్-ఎక్స్‌పోజర్ ప్రొఫిలాక్సిస్: ఎక్స్‌పోజర్ తర్వాత తీసుకునే హెచ్ఐవి నివారణ మందులు) గురించి అడగండి. 24 గంటల లోపు మొదలుపెడితే ఇది బాగా పనిచేస్తుంది, 72 గంటల తర్వాత దీన్ని సిఫార్సు చేయరు. PEP ఎలా పొందాలి
- ఇంకా ఆందోళనగా ఉందా? విండో పీరియడ్ (హెచ్ఐవి సోకినా పరీక్షలో ఇంకా కనిపించని కాలం) తర్వాత చేయించుకునే పరీక్ష కచ్చితమైన సమాధానం ఇస్తుంది. హెచ్ఐవి పరీక్షల గైడ్ చూడండి.