एचआयव्ही शरीराबाहेर किती काळ जिवंत राहतो?

शरीराबाहेर एचआयव्ही नाजूक का असतो

एचआयव्ही हा असा विषाणू आहे जो फक्त मानवी पेशींच्या आतच स्वतःच्या प्रती तयार करू शकतो. शरीराबाहेर पडल्यावर तो वाढू शकत नाही, आणि CDC नुसार तो मानवी शरीराबाहेर, उदा. पृष्ठभागांवर, फार काळ टिकत नाही.

फक्त टिकून राहणे संसर्गासाठी पुरेसे नसते. एखाद्याला एचआयव्हीचा संसर्ग होण्यासाठी, विषाणू असलेले रक्त किंवा इतर स्राव श्लेष्मल त्वचेपर्यंत (डोळे, तोंड, योनी, गुदाशय किंवा लिंग यांचे अस्तर), इजा झालेल्या ऊतींपर्यंत पोहोचावा लागतो, किंवा थेट रक्तप्रवाहात टोचला जावा लागतो. हाताने एखाद्या वस्तूला स्पर्श केल्याने असे होत नाही. अखंड त्वचा एचआयव्हीला बाहेरच ठेवते.

पृष्ठभाग आणि रोजच्या वस्तू

दाराच्या मुठी, शौचालयाची सीट, टॉवेल, अंथरूण, फोन, कप, चमचे-काटे, व्यायामशाळेतील साहित्य आणि पैसे यांतून एचआयव्ही होत नाही. एचआयव्ही असलेल्या व्यक्तीने त्यांना स्पर्श केला असला तरी, वस्तूपासून तुमच्या रक्तप्रवाहापर्यंत जाण्याचा कोणताही मार्ग नसतो.

म्हणूनच एचआयव्ही असलेल्या व्यक्तीसोबत घर, बाथरूम किंवा स्वयंपाकघर सामायिक केल्याने एचआयव्ही पसरत नाही. अधिक उदाहरणे धोका नसलेले संपर्क या पानावर आहेत.

वाळलेले रक्त

पृष्ठभागावर, कपड्यांवर किंवा तुमच्या त्वचेवर वाळलेल्या रक्तातून एचआयव्ही होत नाही. शरीराबाहेर पडल्यावर एचआयव्ही फार काळ टिकत नाही, आणि अखंड त्वचेने वाळलेल्या रक्ताला स्पर्श केल्यास त्याला शरीरात शिरायला मार्गच मिळत नाही. ते साबण आणि पाण्याने धुऊन टाका, एवढेच.

सिरिंजमधील रक्त: अपवाद

वापरलेली सिरिंज वेगळी असते, कारण तिच्या नळीत आणि सुईत थोडे रक्त राहू शकते. सिरिंज सामायिक करण्याची परिस्थिती पुन्हा तयार करून केलेल्या एका प्रयोगशाळेतील अभ्यासात, संशोधकांना खोलीच्या तापमानात चार आठवड्यांपेक्षा जास्त ठेवलेल्या सिरिंजमधून जिवंत, वाढणारा एचआयव्ही मिळाला (Abdala 1999). विषाणू किती वेळा टिकला हे आत किती रक्त राहिले होते आणि त्या रक्तात किती विषाणू होता यावर अवलंबून होते.

म्हणूनच सुया, सिरिंज आणि इंजेक्शनचे इतर साहित्य सामायिक करण्यात खरा धोका असतो, साहित्य काही दिवस किंवा आठवड्यांपूर्वी वापरलेले असले तरीही. एचआयव्ही असलेल्या आणि उपचार न घेणाऱ्या व्यक्तीसोबत, CDC चा अंदाज प्रति सामायिक इंजेक्शन 0.63% (सुमारे 160 पैकी 1) आहे. प्रत्येक वेळी नवीन, निर्जंतुक साहित्य वापरल्यास हा धोका राहत नाही. पाहा सुया सामायिक करणे.

सार्वजनिक ठिकाणी सापडलेल्या सुया

याच अभ्यासामुळे टाकून दिलेली सुई टोचणे गांभीर्याने घ्यायला हवे, जरी एकूण धोका सहसा कमी असतो. ती वापरलेल्या व्यक्तीला एचआयव्ही असायला हवा, आणि इजेमुळे त्या व्यक्तीचे रक्त तुमच्या शरीरात जायला हवे. इथे कॅल्क्युलेटर फक्त ढोबळ अंदाज देऊ शकते: अमेरिकेत स्थिती माहीत नसलेल्या व्यक्तीची सुई टोचल्यास, तो 0.00092% (सुमारे 1,10,000 पैकी 1) असा अंदाज देतो. जखम साबण आणि पाण्याने धुवा आणि त्याच दिवशी सल्ला घ्या. संपूर्ण पायऱ्या सुई टोचून झालेली इजा या पानावर आहेत.

डोळ्यांत किंवा ताज्या जखमेवर रक्त

एचआयव्ही असलेल्या व्यक्तीचे ताजे रक्त तुमच्या डोळ्यांत, तोंडात किंवा उघड्या जखमेवर गेल्यास थोडा धोका असतो, ज्याचा अंदाज 0.09% (सुमारे 1,100 पैकी 1) आहे. ते लगेच धुऊन टाका. PEP बद्दल केव्हा विचारायचे हे रक्ताशी संपर्क या पानावर समजावले आहे.

नेमके काय माहीत नाही

वेगवेगळ्या परिस्थितींत एचआयव्ही किती काळ टिकतो याचे नेमके कालावधी ऑनलाइन दिलेले दिसतील. प्रयोगशाळेतील निकाल विषाणूचे प्रमाण, तापमान आणि नमुना कसा ठेवला यावर अवलंबून असतात, आणि ते प्रत्यक्ष आयुष्यातील धोक्यात सहजपणे बदलता येत नाहीत. व्यवहारात महत्त्वाचे ते सोपे आहे: पृष्ठभाग आणि वाळलेले रक्त हा एचआयव्हीचा मार्ग नाही, आणि वापरलेल्या सिरिंजमधील ताजे रक्त असू शकते.

आता काय करायचे

• पृष्ठभागाला, वाळलेल्या रक्ताला किंवा दुसऱ्याच्या वस्तूंना स्पर्श केला? तुम्हाला काहीही करण्याची गरज नाही. त्यासाठी PEP ची किंवा चाचणीची गरज नाही.
• गेल्या 72 तासांत वापरलेली सुई टोचली, इंजेक्शनचे साहित्य सामायिक केले, किंवा डोळ्यांत, तोंडात किंवा उघड्या जखमेवर ताजे रक्त गेले? आजच PEP (पोस्ट-एक्सपोजर प्रोफिलॅक्सिस, म्हणजे संपर्कानंतर घ्यायची एचआयव्ही-प्रतिबंधक औषधे) बद्दल विचारा. ते 24 तासांच्या आत सर्वाधिक प्रभावी असते आणि 72 तासांनंतर त्याची शिफारस केली जात नाही. PEP कसे मिळवायचे
• अजूनही काळजी वाटते? विंडो पीरियडनंतरची (संसर्गानंतर चाचणीत तो दिसू लागेपर्यंतचा काळ) चाचणी निश्चित उत्तर देते. पाहा एचआयव्ही चाचणी मार्गदर्शक.