लाळेतून एचआयव्ही का पसरत नाही
एचआयव्ही रक्त, वीर्य आणि वीर्यस्खलनापूर्वीचा स्राव, योनीस्राव, गुदाशयातील स्राव आणि आईचे दूध यांतून एका व्यक्तीकडून दुसऱ्याकडे जातो. लाळ या यादीत नाही. CDC स्पष्टपणे सांगते की लाळेतून एचआयव्ही पसरत नाही.
म्हणूनच दुसरी व्यक्ती कोणीही असो आणि तिची एचआयव्ही स्थिती काहीही असो, कॅल्क्युलेटर चुंबनाला धोका नाही असे मानते.
बंद तोंडाचे चुंबन
कोणताही धोका नाही. CDC नुसार बंद तोंडाच्या चुंबनातून एचआयव्ही पसरू शकत नाही. हलके चुंबन, गालावरचे चुंबन किंवा ओठांवरचे चुंबन हे मिठी मारण्याइतकेच सुरक्षित आहे.
खोल किंवा उघड्या तोंडाचे चुंबन
खोल चुंबनात जवळपास कोणताही धोका नसतो. CDC नमूद करते की अत्यंत क्वचित, दोन्ही जोडीदारांच्या तोंडात जखमा होत्या किंवा हिरड्यांतून रक्त येत होते तेव्हा उघड्या तोंडाच्या चुंबनातून एचआयव्ही पसरला आहे; म्हणजे त्यात लाळ नव्हे, तर रक्त होते.
नीट विचार केला तर अनेक गोष्टी एकाच वेळी घडाव्या लागतील. दुसऱ्या व्यक्तीला एचआयव्ही असावा लागेल आणि ती प्रभावी उपचार घेत नसावी. तिच्या तोंडात रक्त असावे लागेल, आणि तुमच्या तोंडात उघडी जखम किंवा रक्तस्राव असावा लागेल. नेहमीचे चुंबन, कितीही लाळ असली तरी, याच्या जवळपासही जात नाही.
तुम्ही आधी जोरात ब्रश किंवा फ्लॉस केले असेल, किंवा तोंडात व्रण असेल, तरी त्यामुळे चुंबन हा लक्षात घेण्याजोगा संपर्क ठरत नाही. फक्त चुंबनासाठी PEP (पोस्ट-एक्सपोजर प्रोफिलॅक्सिस, म्हणजे संपर्कानंतर घ्यायची एचआयव्ही-प्रतिबंधक औषधे) घेण्याची गरज नाही.
चावणे
CDC चावण्यातील धोका नगण्य मानते. चावण्यातून संसर्ग दुर्मिळ आहे, आणि त्यासाठी रक्त किंवा शरीरस्राव फाटलेल्या त्वचेशी, जखमेशी किंवा श्लेष्मल त्वचेशी संपर्कात यावे लागले आहेत. त्वचा न फाटणाऱ्या चाव्यात कोणताही धोका नाही.
ज्याच्या तोंडात रक्त होते अशा व्यक्तीने रक्त येईल इतक्या जोरात चावा घेतला असेल, तर जखम साबण आणि पाण्याने धुवा आणि त्याच दिवशी वैद्यकीय सल्ला घ्या. PEP ची गरज असल्यास ते 72 तासांच्या आत सुरू करायलाच हवे.
थुंकणे
कोणी अंगावर थुंकल्यास एचआयव्हीचा कोणताही धोका नाही. थुंकी तुमच्या डोळ्यांत किंवा तोंडात गेली तरीही हे खरे आहे, कारण लाळेतून विषाणू पसरत नाही.
पेय, अन्न आणि भांडी सामायिक करणे
ग्लास, स्ट्रॉ, काटा किंवा एखादा घास सामायिक केल्याने एचआयव्ही पसरत नाही. अन्नाशी संबंधित नोंद झालेला एकमेव प्रकार दुर्मिळ आहे: एचआयव्ही असलेल्या काळजीवाहकाच्या तोंडात रक्त होते, ते बाळासाठी आधी चावून दिलेल्या अन्नात मिसळले आणि बाळाने ते खाल्ले. एकत्र जेवणाऱ्या प्रौढांमध्ये असे घडत नाही.
चुंबनासोबत कशात धोका असू शकतो
चुंबनासोबत दुसरेही काही घडले असेल तेव्हा लोकांना अनेकदा चुंबनाची काळजी वाटते. प्रत्येक भाग स्वतंत्रपणे पाहा:
- मुखमैथुनात धोका कमी असतो. एचआयव्ही असलेल्या आणि उपचार न घेणाऱ्या जोडीदारासोबत तो प्रति संपर्क सुमारे 0.01% (सुमारे 10,000 पैकी 1) असतो. अधिक माहिती: मुखमैथुन आणि एचआयव्ही.
- कंडोमशिवाय योनीमार्गे किंवा गुदमार्गे संभोगात जास्त धोका असतो. एचआयव्ही असलेल्या आणि उपचार न घेणाऱ्या जोडीदारासोबत स्वीकारणाऱ्या योनीमार्गे संभोगात तो प्रति संपर्क सुमारे 0.08% (सुमारे 1,200 पैकी 1) असतो.
- डोळ्यांत, तोंडात किंवा ताज्या जखमेवर रक्त याबद्दल रक्ताशी संपर्क या पानावर माहिती आहे.
आता काय करायचे
फक्त चुंबन झाले असेल, अगदी खोल चुंबनही, तर तातडीने काही करण्याची गरज नाही आणि PEP ची गरज नाही. तुम्ही कधीच एचआयव्ही चाचणी केली नसेल, तर CDC नुसार 13 ते 64 वयोगटातील प्रत्येकाने किमान एकदा चाचणी करून घ्यावी. चाचणीमुळे मनही शांत होऊ शकते.
लैंगिक संबंधही झाले असतील, आणि ते गेल्या 72 तासांत एचआयव्ही असलेल्या किंवा स्थिती माहीत नसलेल्या व्यक्तीशी झाले असतील, तर आजच PEP बद्दल विचारा. PEP 24 तासांच्या आत सुरू केल्यास सर्वाधिक प्रभावी ठरते आणि ते 28 दिवस घ्यावे लागते. PEP कसे मिळवायचे
धोका शून्य असूनही काळजी पुन्हा पुन्हा येत असेल, तर तुम्ही एकटे नाही. एचआयव्हीची चिंता या पानावर व्यावहारिक उपाय आहेत, आणि धोका नसलेल्या संपर्कांची यादी मन शांत करायला मदत करू शकते.