एचआयव्हीची सुरुवातीची लक्षणे: कालक्रम, आणि त्यावरून एचआयव्ही आहे की नाही हे का कळत नाही

संभाव्य संपर्कानंतरचा कालक्रम

एचआयव्ही शरीरात शिरल्यानंतरच्या आठवड्यांत काय घडू शकते, आणि प्रत्येक टप्प्यावर तुम्ही काय करू शकता, ते येथे दिले आहे.

• दिवस 0 ते 3: कोणतीही लक्षणे नसतात आणि कोणतीही चाचणी अजून काहीही ओळखू शकत नाही. याच काळात PEP (पोस्ट-एक्सपोजर प्रोफिलॅक्सिस, म्हणजे संपर्कानंतर घ्यायची एचआयव्ही-प्रतिबंधक औषधे) मदत करू शकते. ते 72 तासांच्या आत सुरू करायलाच हवे.
• आठवडे 1 ते 2: सुरुवातीची लक्षणे दिसणार असली तरी ती सहसा अजून सुरू झालेली नसतात. NAT (न्यूक्लिक अॅसिड चाचणी) सुमारे 10 व्या दिवसापासून एचआयव्ही ओळखू लागते.
• आठवडे 2 ते 4: सुरुवातीची लक्षणे दिसली तर ती सहसा याच काळात सुरू होतात. प्रयोगशाळेतील अँटीजेन/अँटीबॉडी चाचणी सुमारे 18 व्या दिवसापासून एचआयव्ही ओळखू शकते.
• त्यानंतरचे आठवडे: सुरुवातीची लक्षणे सहसा काही दिवसांपासून काही आठवड्यांपर्यंत टिकतात आणि मग आपोआप जातात. त्यांच्यासोबत एचआयव्ही जात नाही.
• दिवस 33: निगेटिव्ह NAT निर्णायक असते.
• दिवस 45: प्रयोगशाळेतील निगेटिव्ह अँटीजेन/अँटीबॉडी चाचणी निर्णायक असते.
• दिवस 90: रॅपिड चाचण्या आणि घरगुती चाचण्यांसह कोणत्याही चाचणीचा निगेटिव्ह निकाल निर्णायक असतो.

सुरुवातीची लक्षणे कशी असू शकतात

या सुरुवातीच्या टप्प्याला तीव्र (अक्यूट) एचआयव्ही संसर्ग म्हणतात. HIV.gov नुसार लक्षणांमध्ये पुढील गोष्टी असू शकतात:

• ताप आणि थंडी वाजणे
• पुरळ
• रात्री घाम येणे
• स्नायू दुखणे
• घसा खवखवणे
• थकवा
• लसिका ग्रंथींना (गाठींना) सूज
• तोंडात व्रण

हे बरेचसे फ्लूसारखे दिसते, आणि तीच अडचण आहे. काही लोकांना यांपैकी काहीच होत नाही.

लक्षणांवरून एचआयव्हीचे निदान का होऊ शकत नाही

तुम्हाला कसे वाटते यावरून फार निष्कर्ष न काढण्याची तीन कारणे आहेत.

एचआयव्ही असलेल्या अनेकांना सुरुवातीची कोणतीही लक्षणे नसतात. बरे वाटत असले म्हणून एचआयव्ही नाही असे ठरत नाही.

ही लक्षणे इतर अनेक आजारांमुळे होऊ शकतात. सर्दी, फ्लू किंवा दुसरा विषाणू अगदी असाच दिसू शकतो.

निर्णय देणारा कोणताही नमुना नाही. लक्षणांचे कोणतेही मिश्रण, किंवा विशिष्ट पुरळ किंवा घसा खवखवणे, एचआयव्हीची पुष्टी करू शकत नाही किंवा तो नाही असे सांगू शकत नाही. HIV.gov म्हणते त्याप्रमाणे, खात्रीने कळण्याचा एकमेव मार्ग म्हणजे चाचणी करून घेणे.

संभाव्य संपर्कानंतर तुम्हाला लक्षणे दिसलीच, तर ती जाण्याची वाट पाहू नका. डॉक्टरांना भेटा, तुमचा एचआयव्हीशी संपर्क झाला असू शकतो असे सांगा, आणि सुरुवातीचा संसर्ग ओळखू शकणारी चाचणी मागा, जसे की NAT किंवा प्रयोगशाळेतील अँटीजेन/अँटीबॉडी चाचणी.

जेव्हा काळजीमुळेही लक्षणे दिसतात

चिंता मानसिक असते तशीच शारीरिकही असते. NHS (युनायटेड किंग्डमची राष्ट्रीय आरोग्य सेवा) हृदयाचे ठोके जास्त जाणवणे किंवा असामान्य वाटणे, पोटाच्या तक्रारी, तणाव जाणवणे, लवकर थकणे, चक्कर येणे किंवा डोके हलके वाटणे, आणि झोपेच्या तक्रारी अशी लक्षणे नमूद करते.

संपर्कानंतर प्रत्येक दुखण्याकडे लक्ष जाणे आणि तो एचआयव्ही तर नाही ना असा विचार येणे सहज घडते. शरीर पुन्हा पुन्हा तपासल्याने काळजी कमी न होता वाढतेच. हा प्रश्न सोडवण्याचा मार्ग म्हणजे योग्य वेळी योग्य चाचणी. काळजी तुमच्यावर हावी होत असेल तर पाहा एचआयव्हीच्या चिंतेला कसे सामोरे जावे.

तुमची लक्षणे प्रत्यक्ष धोक्याशी ताडून पाहा

एचआयव्ही होण्याची शक्यता तुम्हाला आत्ता कसे वाटते यापेक्षा काय घडले यावर खूप जास्त अवलंबून असते. बहुतेक संपर्कांमध्ये शक्यता कमी असते. एचआयव्ही असलेल्या आणि उपचार न घेणाऱ्या जोडीदारासोबत एकदा मुखमैथुन केल्यास ती 0.01% (सुमारे 10,000 पैकी 1) असते. अमेरिकेत एचआयव्ही स्थिती माहीत नसलेल्या पुरुषासोबत स्त्रीने एकदा कंडोमशिवाय योनीमार्गे संभोग केल्यास ती 0.00014% (सुमारे 7,30,000 पैकी 1) असते. कॅल्क्युलेटर तुमच्या परिस्थितीसाठी अंदाज देऊ शकते.

आता काय करायचे

1. संपर्क गेल्या 72 तासांत झाला असेल तर, आजच PEP बद्दल विचारा. लक्षणे दिसतात का याची वाट पाहू नका.
2. आत्ता लक्षणे असतील तर, डॉक्टरांना भेटा आणि NAT किंवा प्रयोगशाळेतील अँटीजेन/अँटीबॉडी चाचणी मागा.
3. कोणतीही लक्षणे नसतील तर, त्यावरून काहीही नाकारता येत नाही. संपर्काच्या तारखेनुसार चाचणीचे नियोजन करा. पाहा आठवड्यानुसार एचआयव्ही चाचणीची अचूकता.
4. पहिली चाचणी विंडो पीरियडच्या (संसर्गानंतर चाचणीत तो दिसू लागेपर्यंतचा काळ) आत झाली असेल तर तो संपल्यानंतर पुन्हा चाचणी करा.
5. काळजीमुळे तुमची झोप, काम किंवा नातेसंबंध बिघडत असतील तर मदत घ्या.