Nguy cơ nhiễm HIV khi dùng chung kim tiêm và dụng cụ tiêm chích

Nguy cơ của mỗi lần tiêm chung

Khi bạn dùng chung kim tiêm hoặc bơm tiêm, một lượng nhỏ máu của người dùng trước có thể được tiêm thẳng vào tĩnh mạch của bạn. Nếu người đó có HIV và chưa được điều trị hiệu quả, CDC (Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Hoa Kỳ) ước tính nguy cơ từ một lần tiêm chung là 0,63% (khoảng 1 trên 160). Con số này cao hơn mọi hình thức quan hệ tình dục, chỉ trừ quan hệ qua đường hậu môn ở vị trí bên nhận.

Nguy cơ cộng dồn lên khi việc dùng chung diễn ra thường xuyên. Mười lần tiêm chung với người có HIV cho nguy cơ cộng dồn khoảng 6,1% (khoảng 1 trên 16).

Nếu bạn không biết người kia có HIV hay không, thì khả năng người đó có HIV là một phần quan trọng của bức tranh. Trong nhóm người tiêm chích ma túy, HIV phổ biến hơn so với dân số chung. UNAIDS (Chương trình Phối hợp của Liên Hợp Quốc về HIV/AIDS) ước tính người tiêm chích ma túy có khả năng nhiễm HIV cao hơn khoảng 14 lần so với người trưởng thành nói chung. Với một lần tiêm chung với một người tiêm chích ma túy tại Hoa Kỳ mà bạn không rõ tình trạng HIV, ước tính là 0,034% (khoảng 1 trên 3.000).

Không chỉ là chiếc kim

CDC lưu ý rằng HIV và các bệnh nhiễm trùng khác lây qua bơm tiêm dùng chung và qua dụng cụ pha chế ma túy dùng chung. Bất cứ thứ gì tiếp xúc với máu hoặc dung dịch ma túy đều có thể mang vi rút, vì vậy cách an toàn nhất là không dùng chung bất kỳ thứ gì trong số đó.

Dụng cụ đã dùng từ nhiều ngày hay nhiều tuần trước cũng không an toàn. Trong các thí nghiệm, người ta vẫn phân lập được HIV còn sống từ máu đọng lại trong bơm tiêm để ở nhiệt độ phòng hơn bốn tuần (Abdala 1999). Lượng vi rút còn sống phụ thuộc vào lượng máu còn lại bên trong.

Điều trị và K=K

Người có HIV duy trì được tải lượng vi rút không phát hiện được thì không lây HIV qua quan hệ tình dục, theo nguyên tắc K=K (Không phát hiện = Không lây truyền; tiếng Anh: U=U). Sự bảo vệ này chưa được xác lập đối với việc dùng chung kim tiêm, vì vậy đừng dựa vào nó trong trường hợp này.

Giảm tác hại: những gì bảo vệ bạn

Dùng dụng cụ mới, vô trùng cho mỗi lần tiêm. Đây là bước hiệu quả nhất. Các chương trình cung cấp bơm kim tiêm (SSP), còn gọi là chương trình trao đổi bơm kim tiêm, là các chương trình cộng đồng cung cấp bơm tiêm, dụng cụ tiêm chích vô trùng và nơi tiêu hủy an toàn. Nhiều chương trình còn cung cấp dịch vụ tiêm chủng, xét nghiệm và kết nối với chăm sóc bệnh truyền nhiễm cũng như điều trị nghiện chất. CDC mô tả các SSP toàn diện là an toàn, hiệu quả và tiết kiệm chi phí, đồng thời cho biết chúng đóng vai trò quan trọng trong việc giảm HIV và viêm gan.

Cân nhắc dùng PrEP. Điều trị dự phòng trước phơi nhiễm HIV (PrEP) là thuốc HIV dùng trước khi phơi nhiễm. Khi dùng đúng chỉ định, PrEP làm giảm nguy cơ nhiễm HIV do tiêm chích ma túy ít nhất 74%. Phòng khám có thể cho bạn biết dạng PrEP nào phù hợp với bạn. Khi dùng PrEP đều đặn, ước tính cho một lần tiêm chung với người có HIV giảm xuống còn 0,16% (khoảng 1 trên 610). Dụng cụ vô trùng vẫn quan trọng khi bạn dùng PrEP, vì nó còn bảo vệ bạn khỏi các bệnh nhiễm trùng khác lây qua việc dùng chung, chẳng hạn như viêm gan vi rút.

Xét nghiệm định kỳ. Khi bạn biết tình trạng HIV của mình, và khuyến khích những người cùng tiêm chích với bạn biết tình trạng của họ, thì bất kỳ ai có HIV cũng có thể bắt đầu điều trị.

Hỗ trợ về sử dụng chất gây nghiện luôn sẵn có nếu bạn muốn. Tại Hoa Kỳ, Đường dây hỗ trợ quốc gia của SAMHSA miễn phí, bảo mật, trực 24 giờ mỗi ngày qua số 1-800-662-HELP (4357) và có thể giới thiệu bạn đến các dịch vụ điều trị.

Những việc cần làm ngay

• Nếu đã hơn 72 giờ, hãy đi xét nghiệm. Xét nghiệm kháng nguyên/kháng thể tại phòng xét nghiệm (lấy máu tĩnh mạch) có giá trị kết luận từ 45 ngày sau phơi nhiễm. Xem độ chính xác của xét nghiệm HIV theo tuần.
• Nếu bạn tiêm chích thường xuyên, hãy hỏi phòng khám hoặc SSP về PrEP và nơi nhận dụng cụ vô trùng gần bạn. Xem thêm tại PrEP và PEP.
• Nếu bạn đã dùng chung nhiều lần, trang phơi nhiễm nhiều lần giải thích nguy cơ cộng dồn như thế nào và vì sao xét nghiệm định kỳ có ích.