Nguy cơ nhiễm HIV qua nhiều lần phơi nhiễm

Mỗi lần quan hệ là một khả năng riêng

Con số cho mỗi lần quan hệ là mức trung bình. Với bạn tình có HIV và chưa được điều trị, một lần quan hệ qua đường âm đạo ở vị trí bên nhận có nguy cơ ước tính là 0,08% (khoảng 1 trên 1.200). Nếu lặp lại, các khả năng sẽ cộng dồn:

• 10 lần quan hệ: 0,8% (khoảng 1 trên 130)
• 100 lần quan hệ: 7,7% (khoảng 1 trên 13)

Với quan hệ qua đường hậu môn ở vị trí bên nhận, loại quan hệ tình dục có nguy cơ cao nhất, cùng bạn tình đó cho nguy cơ 1,4% (khoảng 1 trên 72) cho một lần và 13% (khoảng 1 trên 8) cho mười lần.

Tổng nguy cơ thấp hơn một chút so với con số mỗi lần nhân với số lần quan hệ, vì mỗi lần là một khả năng riêng biệt và việc nhiễm HIV chỉ có thể xảy ra một lần. Đây cũng không phải là một cuộc đếm ngược: HIV có thể lây ngay từ lần đầu tiên, hoặc không lây lần nào dù quan hệ nhiều lần.

Một bạn tình cố định so với nhiều bạn tình khác nhau

Khi bạn không biết tình trạng HIV của bạn tình, có hai câu hỏi: người này có HIV không, và HIV có lây sang bạn không? Hai yếu tố này kết hợp với nhau thế nào phụ thuộc vào việc đó là một người hay nhiều người.

Với một bạn tình cố định, tình trạng HIV của họ hoặc là dương tính, hoặc là âm tính, và lần nào cũng như nhau. Nếu họ không có HIV, dù quan hệ bao nhiêu lần cũng không thể lây HIV. Vì vậy nguy cơ tăng lúc đầu, sau đó chững lại, và không bao giờ vượt quá khả năng người này có HIV.

Với nhiều bạn tình khác nhau, mỗi người mới là một lần “rút thăm” nữa: thêm một khả năng người đó có HIV. Nguy cơ tiếp tục tăng với mỗi bạn tình mới.

Với nam giới quan hệ qua đường âm đạo không dùng bao cao su với phụ nữ không rõ tình trạng HIV tại Hoa Kỳ:

• Một lần quan hệ: <0,0001% (khoảng 1 trên 1.500.000)
• 100 lần quan hệ với cùng một bạn tình: 0,0067% (khoảng 1 trên 15.000)
• 100 lần quan hệ với các bạn tình khác nhau: 0,0069% (khoảng 1 trên 15.000)

Và với nam giới ở vị trí bên nhận khi quan hệ qua đường hậu môn không dùng bao cao su với nam giới không rõ tình trạng HIV tại Hoa Kỳ:

• 10 lần quan hệ với cùng một bạn tình: 0,47% (khoảng 1 trên 210)
• 10 lần quan hệ với các bạn tình khác nhau: 0,5% (khoảng 1 trên 200)

Với số lần quan hệ như trên, hai con số khá gần nhau, vì mỗi lần quan hệ chỉ mang một nguy cơ nhỏ. Khoảng cách sẽ rộng ra khi số lần quan hệ tăng lên.

Ngay cả những hành vi có nguy cơ rất thấp cũng cộng dồn theo thời gian. Quan hệ bằng miệng với bạn tình có HIV có nguy cơ 0,5% (khoảng 1 trên 200) sau 50 lần.

Những gì thay đổi theo thời gian

• Điều trị. Nếu bạn tình có HIV bắt đầu điều trị và duy trì được tải lượng vi rút không phát hiện được, họ sẽ không còn lây HIV qua quan hệ tình dục. Để đạt mức không phát hiện được có thể mất đến sáu tháng. Xem K=K (Không phát hiện = Không lây truyền; tiếng Anh: U=U).
• Một ca nhiễm mới. Nếu bạn tình cố định nhiễm HIV từ người khác, tải lượng vi rút của họ rất cao trong những tuần đầu. Công cụ tính tăng ước tính lên 10 lần với bạn tình mới nhiễm HIV.
• Các bệnh lây truyền qua đường tình dục (STI) khác. Các bệnh này khiến HIV dễ lây hơn. Công cụ tính nhân ước tính với hệ số 2.
• Bao cao su và PrEP. Bao cao su giảm nguy cơ khoảng 80% khi sử dụng trong thực tế. Điều trị dự phòng trước phơi nhiễm HIV (PrEP), nếu dùng đúng chỉ định, giảm nguy cơ lây qua quan hệ tình dục khoảng 99% đối với quan hệ qua đường hậu môn và khoảng 90% đối với quan hệ qua đường âm đạo. Mười lần quan hệ qua đường hậu môn ở vị trí bên nhận khi dùng PrEP đều đặn, với bạn tình có HIV: 0,14% (khoảng 1 trên 730).

Việc cần làm ngay

1. Xét nghiệm ngay. Một lần xét nghiệm có thể bao quát mọi lần phơi nhiễm đã qua giai đoạn cửa sổ. Xét nghiệm kháng nguyên/kháng thể tại phòng xét nghiệm (lấy máu tĩnh mạch) cho kết quả âm tính có giá trị kết luận đối với mọi lần phơi nhiễm cách đây hơn 45 ngày.
2. Xét nghiệm lại cho các lần phơi nhiễm gần đây. Nếu có lần phơi nhiễm vẫn còn trong giai đoạn cửa sổ, hãy xét nghiệm lại khi giai đoạn đó đã qua. Xem độ chính xác của xét nghiệm theo từng tuần.
3. Nói chuyện với bạn tình cố định về việc cùng đi xét nghiệm. Biết tình trạng HIV của cả hai người, và biết bạn tình có HIV có đạt mức không phát hiện được hay không, sẽ giải tỏa phần lớn sự không chắc chắn.
4. Hỏi về PrEP nếu bạn dự kiến sẽ còn phơi nhiễm. PrEP bảo vệ bạn trong tất cả các lần đó, không chỉ một lần. CDC (Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Hoa Kỳ) cũng khuyến cáo xét nghiệm ít nhất mỗi năm một lần nếu bạn đã có nhiều hơn một bạn tình kể từ lần xét nghiệm gần nhất. Xem hướng dẫn xét nghiệm HIV của chúng tôi.