గత 72 గంటల్లో కండోమ్ లేకుండా సెక్స్ జరిగిందా, లేదా కండోమ్ చిరిగిపోయిందా, ఊడిపోయిందా? ఈరోజే అత్యవసర విభాగం (ఎమర్జెన్సీ), అర్జెంట్ కేర్ కేంద్రం లేదా లైంగిక ఆరోగ్య క్లినిక్లో PEP (పోస్ట్-ఎక్స్పోజర్ ప్రొఫిలాక్సిస్: ఎక్స్పోజర్ తర్వాత తీసుకునే హెచ్ఐవి నివారణ మందులు) గురించి అడగండి. దీన్ని 72 గంటల లోపు మొదలుపెట్టాలి, 24 గంటల లోపే మొదలుపెడితే ఇంకా బాగా పనిచేస్తుంది. PEP ఎలా పొందాలి
భాగస్వామి విషయమే ఎందుకు అత్యంత ముఖ్యం
ఏ ఒక్కసారి లైంగిక సంబంధం నుంచైనా మీకు ఉండే రిస్క్ రెండు విషయాలపై ఆధారపడి ఉంటుంది: మీ భాగస్వామికి హెచ్ఐవి ఉండే అవకాశం, ఆ సంబంధం ద్వారా అది మీకు సోకే అవకాశం. సెక్స్కు డబ్బు చెల్లించడం రెండో భాగాన్ని మార్చదు. కండోమ్ దాన్ని మారుస్తుంది, సెక్స్ రకం కూడా మారుస్తుంది.
తేడా ఉండేది మొదటి భాగంలోనే. 102 అధ్యయనాలను సమీక్షించిన ఒక పరిశోధన, 50 తక్కువ, మధ్య ఆదాయ దేశాల్లోని దాదాపు 100,000 మంది మహిళా సెక్స్ వర్కర్లను పరిగణనలోకి తీసుకుంది. సంతానోత్పత్తి వయసులో ఉన్న సాధారణ మహిళలతో పోలిస్తే వారికి హెచ్ఐవి ఉండే అవకాశం సుమారు 13.5 రెట్లు ఎక్కువ అని అది కనుగొంది. మీ భాగస్వామి సెక్స్ వర్కర్ అని మీరు కాలిక్యులేటర్కు చెప్పినప్పుడు, అది ఈ సంఖ్యను ఉపయోగిస్తుంది. దేశాన్ని, పరిస్థితులను బట్టి ఈ రేట్లు చాలా మారుతాయి, కాబట్టి ఈ సంఖ్య ఒక స్థూల సూచన మాత్రమే, ఏ ఒక్క వ్యక్తి గురించిన వాస్తవం కాదు.
ఒక్కసారికి అంచనాలు
హెచ్ఐవి స్థితి తెలియని మహిళా సెక్స్ వర్కర్తో ఒక్కసారి యోని సెక్స్ చేసే పురుషుడికి:
- అమెరికా, కండోమ్ లేకుండా: 0.00088% (సుమారు 1,10,000లో 1)
- అమెరికా, కండోమ్తో: 0.00018% (సుమారు 5,70,000లో 1)
- థాయ్లాండ్, కండోమ్ లేకుండా: 0.00072% (సుమారు 1,40,000లో 1)
- దక్షిణాఫ్రికా, కండోమ్ లేకుండా: 0.0079% (సుమారు 13,000లో 1)
సున్తీ అయి ఉంటే యోని సెక్స్లో పురుషుడికి రిస్క్ తగ్గుతుంది. కాలిక్యులేటర్ అంచనాను 50% తగ్గిస్తుంది, కాబట్టి కండోమ్ లేకుండా అమెరికా సంఖ్య 0.00044% (సుమారు 2,30,000లో 1) అవుతుంది.
అమెరికాలో, హెచ్ఐవి స్థితి తెలియని పురుష సెక్స్ వర్కర్తో కండోమ్ లేకుండా బాటమ్గా (స్వీకరించే భాగస్వామిగా) ఉండే పురుషుడికి, అంచనా 0.05% (సుమారు 2,000లో 1). యోని సెక్స్ కంటే మలద్వార సెక్స్ (ఆనల్ సెక్స్)లో రిస్క్ ఎక్కువ; మలద్వార సెక్స్ ద్వారా హెచ్ఐవి రిస్క్ చూడండి.
ఓరల్ సెక్స్ (నోటితో చేసే సెక్స్) చేయించుకోవడంలో రిస్క్ చాలా తక్కువ, ఎందుకంటే లాలాజలం ద్వారా హెచ్ఐవి సోకదు. ఓరల్ సెక్స్ ద్వారా హెచ్ఐవి రిస్క్ చూడండి.
కండోమ్లే అతిపెద్ద తేడా తెస్తాయి
అప్పుడప్పుడు చిరిగిపోవడం, జారిపోవడం కూడా కలుపుకుని, నిజ జీవిత వాడకంలో కండోమ్లు సెక్స్ వల్ల రిస్క్ను సుమారు 80% తగ్గిస్తాయి. మొత్తం సమయం కండోమ్ వాడి, అది చిరగకుండా ఉంటే, మీ రిస్క్ చాలా తక్కువ. అది చిరిగిపోయినా, జారినా లేదా ఊడిపోయినా, ఆ సంబంధాన్ని రక్షణ లేనిదిగా పరిగణించి కండోమ్ చిరిగితే ఏం చేయాలి చదవండి.
రిస్క్ను పెంచే అంశాలు
- లైంగికంగా సంక్రమించే ఇతర ఇన్ఫెక్షన్లు (STI). పుండ్లు, వాపు వల్ల హెచ్ఐవి సులభంగా సోకుతుంది. మీ ఇద్దరిలో ఎవరికైనా STI ఉంటే, కాలిక్యులేటర్ అంచనాను 2 రెట్లు పెంచుతుంది.
- ఒకటి కంటే ఎక్కువసార్లు లేదా ఒకరి కంటే ఎక్కువ భాగస్వాములతో. ప్రతి ఎక్స్పోజర్తో హెచ్ఐవి సోకే అవకాశం మళ్లీ ఉంటుంది. పదే పదే ఎక్స్పోజర్లు చూడండి.
ఇప్పుడు ఏం చేయాలి
- కండోమ్ వాడకపోయినా లేదా అది విఫలమైనా, అది 72 గంటల లోపే జరిగి ఉంటే, PEP కోసం వెళ్లండి. ఏం జరిగిందో వైద్యులకు నిజాయితీగా చెప్పండి. వారు ఉన్నది సహాయం చేయడానికే, తీర్పు చెప్పడానికి కాదు; PEP సిఫారసు చేయాలా వద్దా అనేది ఆ వివరాలపైనే ఆధారపడి ఉంటుంది. PEPను 28 రోజుల పాటు ప్రతిరోజూ తీసుకోవాలి.
- ముందుగా పరీక్ష కోసం ఎదురుచూడకండి. ఇప్పుడు చేసే పరీక్ష ఈ ఎక్స్పోజర్ వల్ల వచ్చిన ఇన్ఫెక్షన్ను చూపించలేదు. క్లినిక్ ప్రారంభ (బేస్లైన్) పరీక్ష చేస్తుంది, ఫలితం రాక ముందే మీరు PEP మొదలుపెట్టవచ్చు.
- విండో పీరియడ్ (హెచ్ఐవి సోకినా పరీక్షలో ఇంకా కనిపించని కాలం) తర్వాత పరీక్ష చేయించుకోండి. న్యూక్లిక్ యాసిడ్ పరీక్ష (NAT) 10 రోజుల నుంచి హెచ్ఐవిని గుర్తించగలదు. ల్యాబ్ యాంటిజెన్/యాంటీబాడీ పరీక్ష (సిర నుంచి తీసిన రక్తంతో) 45 రోజుల నుంచి కచ్చితమైన నెగటివ్ ఫలితం ఇస్తుంది. మీరు PEP తీసుకుంటే, ఎక్స్పోజర్ జరిగిన సుమారు 4 నుంచి 6 వారాల తర్వాత, 12 వారాల తర్వాత ఫాలో-అప్ పరీక్షలు ఉంటాయి. వారం వారీగా పరీక్ష కచ్చితత్వం చూడండి.
- STI పరీక్ష చేయించుకోండి. కండోమ్ లేకుండా లేదా విఫలమైన కండోమ్తో జరిగిన సెక్స్ ద్వారా ఇతర ఇన్ఫెక్షన్లు కూడా సోకవచ్చు.
- ముందుగానే ప్లాన్ చేసుకోండి. మీరు డబ్బు చెల్లించి సెక్స్ ఒకటి కంటే ఎక్కువసార్లు చేస్తుంటే, PrEP (ప్రీ-ఎక్స్పోజర్ ప్రొఫిలాక్సిస్: హెచ్ఐవి రాకుండా ముందుగానే తీసుకునే నివారణ మందులు) గురించి అడగండి. సూచించిన విధంగా తీసుకుంటే, ఇది యోని సెక్స్కు రిస్క్ను సుమారు 90%, మలద్వార సెక్స్కు సుమారు 99% తగ్గిస్తుంది. కండోమ్లు ఇతర STIల నుంచి కూడా రక్షిస్తాయి.