गुदमार्गे संभोगातून एचआयव्हीचा धोका

बॉटम विरुद्ध टॉप

CDC नुसार गुदमार्गे संभोगात कोणत्याही जोडीदाराला एचआयव्ही होऊ शकतो, पण बॉटम असल्यास, म्हणजे जोडीदाराचे लिंग तुमच्या गुदाशयात असल्यास, तुम्हाला तो होण्याची शक्यता जास्त असते. एचआयव्ही असलेल्या आणि उपचार न घेणाऱ्या जोडीदारासोबत प्रति संपर्क अंदाज असे आहेत:

• स्वीकारणारा (receptive) गुदमार्गे संभोग (बॉटम): 1.4% (सुमारे 72 पैकी 1)
• प्रवेश करणारा (insertive) गुदमार्गे संभोग (टॉप): 0.11% (सुमारे 910 पैकी 1)

तुलनेसाठी, स्वीकारणाऱ्या योनीमार्गे संभोगात हा धोका प्रति संपर्क 0.08% (सुमारे 1,200 पैकी 1) आहे. हे सरासरी आकडे आहेत: पहिल्याच वेळी एचआयव्ही पसरू शकतो, आणि अनेक संपर्कांनंतरही कदाचित पसरणार नाही.

दोन पुरुषांमध्ये

दोन पुरुष लैंगिक संबंध ठेवतात आणि जोडीदाराची स्थिती माहीत नसते, तेव्हा अंदाज बदलणारी मुख्य गोष्ट म्हणजे पुरुषांशी संबंध ठेवणाऱ्या पुरुषांमध्ये एचआयव्ही किती सामान्य आहे. UNAIDS च्या अंदाजानुसार गे पुरुष आणि पुरुषांशी संबंध ठेवणारे (MSM) इतर पुरुष यांना सामान्य लोकसंख्येपेक्षा एचआयव्ही होण्याची शक्यता सुमारे 23 पट जास्त असते. पुरुषांमधील लैंगिक संबंधांसाठी कॅल्क्युलेटर हा आकडा आपोआप वापरते.

स्थिती माहीत नसलेल्या पुरुषासोबत कंडोमशिवाय एका संपर्कासाठी:

• बॉटम, अमेरिका: 0.05% (सुमारे 2,000 पैकी 1)
• टॉप, अमेरिका: 0.004% (सुमारे 25,000 पैकी 1)
• बॉटम, युनायटेड किंग्डम: 0.01% (सुमारे 9,800 पैकी 1)

सुंतेमुळे योनीमार्गे संभोगातून पुरुषांना एचआयव्ही होण्याचा धोका कमी होतो, पण Cochrane च्या आढाव्यात पुरुषांशी संबंध ठेवणाऱ्या पुरुषांसाठीचे पुरावे अनिर्णायक आढळले. अधिक माहितीसाठी आमचे गे आणि बायसेक्शुअल पुरुषांसाठीचे मार्गदर्शक वाचा.

पुरुष आणि स्त्री यांच्यात

कॅल्क्युलेटर कोणत्याही स्वीकारणाऱ्या जोडीदारासाठी तोच प्रति संपर्क आकडा वापरते. एचआयव्ही असलेल्या आणि उपचार न घेणाऱ्या पुरुषासोबत स्वीकारणारा गुदमार्गे संभोग करणाऱ्या स्त्रीसाठी तो 1.4% (सुमारे 72 पैकी 1) आहे, जो त्याच जोडीदारासोबतच्या योनीमार्गे संभोगापेक्षा खूप जास्त आहे.

अमेरिकेत स्थिती माहीत नसलेल्या पुरुषासोबत एकदा स्वीकारणारा गुदमार्गे संभोग केल्यास स्त्रीसाठी अंदाज 0.0024% (सुमारे 42,000 पैकी 1) आहे. तिथेच स्थिती माहीत नसलेल्या स्त्रीसोबत प्रवेश करणारा गुदमार्गे संभोग करणाऱ्या पुरुषासाठी तो 0.00019% (सुमारे 5,30,000 पैकी 1) आहे.

धोका कशामुळे कमी होतो

• कंडोम. प्रत्यक्ष वापरात, अधूनमधून घसरणे किंवा फाटणे धरूनही, कंडोम धोका सुमारे 80% कमी करतात. एचआयव्ही असलेल्या जोडीदारासोबत कंडोम वापरून बॉटम असल्यास: 0.28% (सुमारे 360 पैकी 1).
• PrEP. PrEP (प्री-एक्सपोजर प्रोफिलॅक्सिस, म्हणजे एचआयव्ही टाळण्यासाठी आधीपासून नियमित घ्यायचे औषध) एचआयव्ही नसलेले लोक घेतात. सांगितल्याप्रमाणे घेतल्यास ते गुदमार्गे संभोगातील धोका सुमारे 99% कमी करते. एचआयव्ही असलेल्या जोडीदारासोबत नियमित PrEP घेत बॉटम असल्यास: 0.014% (सुमारे 7,200 पैकी 1). रोज घ्यायच्या गोळ्या, पुरुषांशी संबंध ठेवणाऱ्या काही पुरुषांसाठी प्रसंगानुसार घ्यायच्या गोळ्या, आणि दीर्घकाळ परिणाम करणारी इंजेक्शने असे पर्याय आहेत. पाहा PrEP आणि PEP.
• उपचार. व्हायरल लोड (रक्तातील विषाणूचे प्रमाण) सतत अनडिटेक्टेबल (चाचणीत न दिसणारा) ठेवणारा एचआयव्ही असलेला जोडीदार लैंगिक संबंधातून एचआयव्ही पसरवत नाही. पाहा U=U (Undetectable = Untransmittable, म्हणजे ‘न दिसणारा = न पसरणारा’).
• आत वीर्यस्खलन न होणे. टॉपचे वीर्यस्खलन आत झाले नसल्यास कॅल्क्युलेटर बॉटमचा अंदाज 50% ने कमी करते.

धोका कशामुळे वाढतो

• इतर लैंगिक संक्रमित संसर्ग (STI). सिफिलिस, गोनोरिया किंवा हर्पिससारख्या संसर्गांमुळे होणाऱ्या जखमा आणि सूज यांमुळे एचआयव्हीला शरीरात शिरणे सोपे होते. कॅल्क्युलेटर अंदाजाला 2 ने गुणते.
• अलीकडचा संसर्ग. एखाद्याला एचआयव्ही झाल्यानंतरच्या पहिल्या काही आठवड्यांत त्याचा व्हायरल लोड सर्वोच्च पातळीवर असतो, अनेकदा त्याला ते कळण्याआधीच. कॅल्क्युलेटर अंदाज 10 पट वाढवते.

आता काय करायचे

1. आधी PEP बाबत पावले उचला, तुम्ही 72 तासांच्या कालमर्यादेत असाल तर. चाचणीच्या निकालाची वाट पाहू नका. PEP 28 दिवस रोज घ्यावे लागते.
2. विंडो पीरियड (संसर्गानंतर चाचणीत तो दिसू लागेपर्यंतचा काळ) संपल्यानंतर चाचणी करून घ्या. NAT (न्यूक्लिक अॅसिड) चाचणी 10 दिवसांपासून एचआयव्ही ओळखू शकते. प्रयोगशाळेतील अँटीजेन/अँटीबॉडी चाचणी (शिरेतून रक्त घेऊन) 45 दिवसांपासून निर्णायक निगेटिव्ह निकाल देते. तुम्ही PEP घेतल्यास, संपर्कानंतर सुमारे 4 ते 6 आठवड्यांनी आणि 12 आठवड्यांनी पुढील चाचण्या होतील अशी अपेक्षा ठेवा. पाहा आठवड्यानुसार चाचणीची अचूकता.
3. STI ची तपासणी करून घ्या. गुदमार्गे संभोगातून इतर संसर्गही पसरू शकतात, आणि असा संसर्ग असल्यास पुढच्या वेळी एचआयव्हीचा धोका वाढतो.
4. पुढचे नियोजन करा. तुम्ही कंडोमशिवाय, किंवा स्थिती माहीत नसलेल्या जोडीदारांसोबत गुदमार्गे संभोग करत असाल, तर PrEP बद्दल विचारणे योग्य ठरेल: हे असे संरक्षण आहे जे तुमच्या स्वतःच्या नियंत्रणात असते.