गरोदरपणात किंवा प्रसूतीनंतर एचआयव्हीशी संपर्क

गरोदर असताना, किंवा प्रसूतीनंतर लगेच, संभाव्य संपर्क झाल्यास खूप भीती वाटू शकते, कारण तुम्ही स्वतःसोबत बाळाचाही विचार करत असता. चांगली गोष्ट अशी की तुम्हा दोघांचे संरक्षण करणारी स्पष्ट पावले उपलब्ध आहेत.

धोका जास्त का असतो

2018 मधील एका अभ्यासात आढळले की योनीमार्गे संभोगातून एचआयव्ही होण्याची शक्यता गरोदरपणात जास्त होती, आणि प्रसूतीनंतरच्या सहा महिन्यांत त्याहूनही जास्त. कॅल्क्युलेटर स्वीकारणाऱ्या (receptive) योनीमार्गे संभोगाच्या प्रति संपर्क धोक्याला गरोदरपणात 2.82 ने (14 व्या आठवड्यापासूनचा अभ्यासाचा अंदाज) आणि प्रसूतीनंतर 3.97 ने गुणते.

एचआयव्ही असलेल्या आणि उपचार न घेणाऱ्या पुरुषासोबत एकदा योनीमार्गे संभोग केल्यास याचा अर्थ असा:

• गरोदर नसल्यास: 0.08% (सुमारे 1,200 पैकी 1)
• गरोदर असल्यास: 0.23% (सुमारे 440 पैकी 1)
• प्रसूतीनंतर: 0.32% (सुमारे 310 पैकी 1)

स्थिती माहीत नसलेल्या जोडीदारासोबत धोका सहसा खूपच कमी असतो, पण तीच वाढ लागू होते.

गरोदरपणात आणि स्तनपानादरम्यान PEP

CDC च्या मार्गदर्शक तत्त्वांनुसार गरोदरपणा आणि स्तनपान ही PEP न देण्याची कारणे नाहीत. PEP ची गरज असलेला संपर्क तुमचा झाला असेल, तर ते तुम्हाला दिले गेले पाहिजे. तुमचे डॉक्टर एचआयव्ही तज्ज्ञाचा सल्ला घेऊ शकतात, कारण गरोदरपणात काही एचआयव्ही औषधांचे शरीरातील प्रमाण कमी होऊ शकते आणि डोस बदलावे लागू शकतात.

PEP इतर कोणासाठीही जसे काम करते तसेच काम करते: 72 तासांच्या आत सुरू करा, 28 दिवस रोज घ्या, आणि संपर्कानंतर 4 ते 6 आठवड्यांनी आणि 12 आठवड्यांनी पुढील एचआयव्ही चाचण्या करून घ्या. पाहा PEP कसे मिळवायचे.

तुमच्या बाळाचे संरक्षण

एचआयव्ही गरोदरपणात, बाळंतपणात आणि स्तनपानातून बाळाला होऊ शकतो. म्हणूनच लवकर कळणे इतके महत्त्वाचे आहे. तुम्हाला एचआयव्ही झाला असेल, तर लवकर उपचार सुरू केल्याने तुमच्या बाळाचे संरक्षण होते. CDC नुसार अनडिटेक्टेबल (चाचणीत न दिसणारा) व्हायरल लोड (रक्तातील विषाणूचे प्रमाण) गरोदरपणात, प्रसूतीकळांच्या काळात आणि प्रसूतीदरम्यान एचआयव्ही पसरण्यापासून रोखतो. WHO नुसार एचआयव्ही असलेल्या गरोदर स्त्रियांनी शक्य तितक्या लवकर उपचार सुरू करावेत.

तुमच्या गरोदरपणातील तपासण्या करणाऱ्या डॉक्टरांना आणि आरोग्य कर्मचाऱ्यांना या संपर्काबद्दल सांगा, संकोच वाटला तरीही. ते योग्य वेळी योग्य चाचण्यांचे नियोजन करू शकतात.

संभाव्य संपर्कानंतर स्तनपान

तुम्ही स्तनपान करत असाल आणि तुमचा एचआयव्हीशी संपर्क झाला असू शकत असेल, तर शक्य तितक्या लवकर डॉक्टरांशी बोला. अगदी नवीन संसर्ग चाचणीत लगेच दिसू शकत नाही, म्हणून CDC च्या मार्गदर्शक तत्त्वांमध्ये तुमच्याशी चर्चा करण्यासाठी काही पर्याय दिले आहेत:

• स्तनपान थांबवणे, किंवा
• एचआयव्ही नसल्याची खात्री होईपर्यंत आईचे दूध पंपाने काढून साठवून ठेवणे, आणि नंतर पुन्हा स्तनपान सुरू करणे.

हा निर्णय तुम्ही आणि तुमचे डॉक्टर मिळून, तुमची परिस्थिती आणि तुमच्यासाठी काय महत्त्वाचे आहे यावर आधारित घेता.

गरोदरपणात किंवा स्तनपान करताना PrEP

तुमचा पुन्हा संपर्क होऊ शकत असेल, तर PrEP (प्री-एक्सपोजर प्रोफिलॅक्सिस, म्हणजे एचआयव्ही टाळण्यासाठी आधीपासून नियमित घ्यायचे औषध) बद्दल विचारा. CDC नुसार गर्भधारणेचा प्रयत्न करताना, गरोदरपणात आणि स्तनपान करताना PrEP एचआयव्ही टाळण्यास मदत करू शकते. ते सुरू करण्यापूर्वी तुमची एचआयव्ही चाचणी निगेटिव्ह असणे आवश्यक आहे.

तुमची चाचणी योजना

• तुम्ही PEP घेत असाल तर: संपर्कानंतर 4 ते 6 आठवड्यांनी आणि 12 आठवड्यांनी चाचण्या.
• 72 तास उलटून गेले असतील तर: आत्ता एक एचआयव्ही चाचणी, आणि नंतर संपर्कानंतर 45 दिवसांपासून प्रयोगशाळेतील अँटीजेन/अँटीबॉडी चाचणी (शिरेतून रक्त घेऊन). पाहा 72 तासांनंतर काय करायचे.
• संपर्कानंतरच्या आठवड्यांत ताप, पुरळ किंवा घसा खवखवणे जाणवल्यास, डॉक्टरांशी संपर्क साधा आणि एचआयव्ही चाचणी मागा.

आठवड्यानुसार एचआयव्ही चाचणीची अचूकता या पानावर प्रत्येक प्रकारची चाचणी केव्हा विश्वासार्ह उत्तर देते हे स्पष्ट केले आहे.

आता काय करायचे

1. 72 तासांच्या आत आहात? आत्ताच PEP मिळवण्यासाठी जा आणि तुम्ही गरोदर आहात किंवा नुकतीच प्रसूती झाली आहे हे सांगा.
2. स्तनपान करत आहात? त्याच डॉक्टरांना तुमच्या पर्यायांबद्दल विचारा, एचआयव्ही नसल्याची खात्री होईपर्यंत दूध पंपाने काढून साठवण्याच्या पर्यायासह.
3. गरोदरपणात किंवा प्रसूतीनंतर तुमची काळजी घेणाऱ्या डॉक्टरांना सांगा, म्हणजे ते चाचण्यांचे नियोजन करू शकतील.
4. पुढील चाचण्यांची वेळ ठरवा, आणि तुमचा पुन्हा संपर्क होऊ शकत असेल तर PrEP बद्दल विचारा.