संभाव्य एचआयव्ही संपर्काला 72 तासांपेक्षा जास्त वेळ झाला?

PEP (पोस्ट-एक्सपोजर प्रोफिलॅक्सिस, म्हणजे संपर्कानंतर घ्यायची एचआयव्ही-प्रतिबंधक औषधे) घेण्याची मुदत चुकली, याचा अर्थ तुम्हाला एचआयव्ही झाला आहे असा नाही. बहुतेक एकवेळच्या संपर्कांमध्ये मुळातच एचआयव्हीची शक्यता कमी असते. आता महत्त्वाचे आहे ते म्हणजे योग्य वेळी चाचणी करून घेणे, म्हणजे तुम्हाला स्पष्ट उत्तर मिळेल.

आता PEP काय करू शकत नाही

एचआयव्ही शरीरात कायमचा संसर्ग निर्माण करण्याआधीच त्याला रोखून PEP काम करते. जितकी जास्त वाट पाहाल, तितका त्याचा उपयोग कमी होतो. कॅल्क्युलेटर असे धरते की 24 तासांच्या आत सुरू केल्यास PEP धोका सुमारे 90% कमी करते, पण 48 ते 72 तासांदरम्यान सुरू केल्यास फक्त सुमारे 70% कमी करते. CDC च्या मार्गदर्शक तत्त्वांनुसार, 72 तासांनंतर PEP सुरू करण्याची शिफारस करण्याइतके पुरावे नाहीत.

त्याऐवजी, 72 तासांनंतर येणाऱ्या लोकांना एचआयव्ही चाचणी, PrEP (प्री-एक्सपोजर प्रोफिलॅक्सिस, म्हणजे एचआयव्ही टाळण्यासाठी आधीपासून नियमित घ्यायचे औषध) बद्दल सल्ला, आणि पुढील चाचण्यांची योजना मिळावी, अशी CDC ची शिफारस आहे.

तुम्हाला वाटते त्यापेक्षा तुमचा धोका बहुधा कमी आहे

जोडीदाराला एचआयव्ही असेल आणि तो उपचार घेत नसेल तरीही, एकदा स्वीकारणाऱ्या (receptive) योनीमार्गे संभोगात एचआयव्हीची अंदाजे शक्यता 0.08% (सुमारे 1,200 पैकी 1) असते, आणि स्वीकारणाऱ्या गुदमार्गे संभोगात 1.4% (सुमारे 72 पैकी 1). जोडीदाराची एचआयव्ही स्थिती तुम्हाला माहीत नसेल, तर हे आकडे सहसा खूपच कमी असतात. उदाहरणार्थ, अमेरिकेत स्थिती माहीत नसलेल्या पुरुषासोबत एकदा स्वीकारणाऱ्या योनीमार्गे संभोगात अंदाजे शक्यता 0.00014% (सुमारे 7,30,000 पैकी 1) असते.

हे अंदाज आहेत, निदान नाही. फक्त चाचणीच तुम्हाला खात्रीने सांगू शकते.

तुमची चाचणी योजना

कोणतीही चाचणी संपर्कानंतर लगेच एचआयव्ही ओळखू शकत नाही. प्रत्येक प्रकारच्या चाचणीचा एक विंडो पीरियड (संसर्गानंतर चाचणीत तो दिसू लागेपर्यंतचा काळ) असतो.

सोपी योजना:

1. आत्ता. आत्ता केलेली एचआयव्ही चाचणी दाखवते की या संपर्काच्या आधीपासूनच तुम्हाला एचआयव्ही होता का. गेल्या काही दिवसांत झालेला संसर्ग ती नाकारू शकत नाही.
2. 45 दिवसांपासून (साधारण साडेसहा आठवडे). प्रयोगशाळेतील अँटीजेन/अँटीबॉडी चाचणी (शिरेतून रक्त घेऊन) संपर्कानंतर 45 दिवसांपासून निर्णायक असते.
3. तुम्ही रॅपिड चाचणी किंवा घरी करायची चाचणी वापरत असाल तर. रॅपिड अँटीजेन/अँटीबॉडी चाचणी (बोटातून रक्त घेऊन), किंवा अँटीबॉडी चाचणी, ज्यात बहुतेक रॅपिड चाचण्या आणि घरगुती स्व-चाचण्या येतात, फक्त 90 दिवसांनीच निर्णायक असते. तेव्हा पुन्हा चाचणी करा, किंवा प्रयोगशाळेतील चाचणी करून घ्या.
4. लवकर उत्तर हवे? NAT (न्यूक्लिक अॅसिड) चाचणी सुमारे 10 दिवसांपासून एचआयव्ही ओळखू शकते आणि 33 दिवसांपासून निर्णायक असते. तुमचे क्लिनिक ही चाचणी करते का ते विचारा.

विंडो पीरियडच्या आत आलेला निगेटिव्ह निकाल दिलासा देणारा असतो, पण खात्रीसाठी विंडो पीरियड संपल्यावर पुन्हा चाचणी करा. अधिक माहिती एचआयव्हीचा विंडो पीरियड आणि आठवड्यानुसार चाचणीची अचूकता मध्ये आहे.

कोणत्या लक्षणांकडे लक्ष द्यावे

काही लोकांना एचआयव्ही झाल्यानंतर 2 ते 4 आठवड्यांनी फ्लूसारखा आजार होतो: ताप, पुरळ, घसा खवखवणे, लसिका ग्रंथींना सूज किंवा तोंडात व्रण. अनेकांना कोणतीही लक्षणे अजिबात दिसत नाहीत. लक्षणांवरून तुम्हाला एचआयव्ही आहे की नाही हे कळू शकत नाही, कारण सर्दी आणि इतर विषाणूजन्य आजारही असेच दिसतात.

संपर्कानंतरच्या आठवड्यांत तुम्हाला अशी लक्षणे दिसलीच, तर एचआयव्ही चाचणी करून घ्यावी असा CDC चा सल्ला आहे. संपर्क केव्हा झाला ते क्लिनिकला सांगा, म्हणजे ते योग्य चाचणी निवडू शकतील. पाहा एचआयव्ही लक्षणांचा कालक्रम.

वाट पाहत असताना

• जोडीदारांचे संरक्षण करा. निर्णायक निकाल मिळेपर्यंत, कंडोम एचआयव्ही पसरण्याचा धोका सुमारे 80% कमी करतात.
• इतर लैंगिक संक्रमित संसर्गांची (STI) तपासणी करून घ्या. ते एकाच वेळी पसरू शकतात, आणि त्यांपैकी अनेकांवर उपचार करता येतात. पाहा एचआयव्ही आणि STI.
• स्वतःची काळजी घ्या. निकालाची वाट पाहणे कठीण असते. चिंता मनावर ताबा घेत असेल, तर वाचा एचआयव्हीच्या चिंतेचा सामना कसा करायचा.

भविष्यासाठी PrEP

असे पुन्हा घडू शकत असेल, तर PrEP संपर्काच्या आधीच तुमचे संरक्षण करू शकते. सांगितल्याप्रमाणे घेतल्यास ते एचआयव्हीचा धोका गुदमार्गे संभोगासाठी सुमारे 99% आणि योनीमार्गे संभोगासाठी सुमारे 90% कमी करते. रोज घ्यायच्या गोळ्या आणि दीर्घकाळ परिणाम करणारी इंजेक्शने असे पर्याय आहेत. PrEP सुरू करण्यापूर्वी एचआयव्ही चाचणी निगेटिव्ह असावी लागते, त्यामुळे वरील चाचणी योजना त्याच्याशी व्यवस्थित जुळते. वाचा PrEP घेत असताना एचआयव्हीचा धोका.

आता काय करायचे

1. वेळ पुन्हा तपासा. अजूनही 72 तासांपेक्षा कमी वेळ झाला असू शकत असेल, तर आत्ताच PEP साठी जा.
2. सुरुवातीची (बेसलाइन) एचआयव्ही चाचणी करून घ्या आणि संपर्कानंतर 45 दिवसांनी प्रयोगशाळेतील अँटीजेन/अँटीबॉडी चाचणीची वेळ ठरवा.
3. लक्षणे दिसल्यास कृती करा. पुढच्या काही आठवड्यांत ताप, पुरळ किंवा घसा खवखवणे झाल्यास, चाचणी मागण्याची वेळ आली आहे.
4. PrEP बद्दल विचारा, तुमचा पुन्हा संपर्क होण्याची शक्यता असेल तर.