Tam olarak ne kadar zaman geçtiğinden emin değil misiniz? 72 saatten az zaman geçmiş olma ihtimali varsa hemen bir acil servise ya da cinsel sağlık kliniğine gidin ve PEP’i sorun. Ne kadar süre geçtiğini bir hekimle birlikte hesaplayın.

Temas sonrası profilaksi (PEP) için süreyi kaçırmış olmanız HIV’iniz olduğu anlamına gelmez. Tek seferlik temasların çoğunda HIV bulaşma olasılığı zaten düşüktür. Şimdi önemli olan, net bir yanıt alabilmek için doğru zamanlarda test yaptırmaktır.

PEP’in artık yapamayacağı şey

PEP, HIV kalıcı bir enfeksiyon oluşturmadan önce onu durdurarak işe yarar. Ne kadar uzun beklenirse etkisi o kadar azalır. Hesaplayıcı, PEP’in ilk 24 saat içinde başlanırsa riski yaklaşık %90 oranında, 48 ile 72 saat arasında başlanırsa ise yalnızca yaklaşık %70 oranında azalttığını varsayar. ABD Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri (CDC) kılavuzlarına göre, kanıtlar PEP’e 72 saatten sonra başlanmasını önermek için yeterli değildir.

Bunun yerine CDC, 72 saatten sonra başvuran kişilere HIV testi yapılmasını, temas öncesi profilaksi (PrEP; HIV’i önleyen ilaç) hakkında bilgi verilmesini ve kontrol testleri için bir plan yapılmasını önerir.

Riskiniz muhtemelen korktuğunuzdan düşüktür

Partneriniz HIV ile yaşıyor ve tedavi almıyor olsa bile, tek bir alıcı vajinal ilişkide tahmini HIV bulaşma olasılığı %0,08 (yaklaşık 1/1.200), alıcı (pasif) anal ilişkide ise %1,4 (yaklaşık 1/72) düzeyindedir. HIV durumunu bilmediğiniz bir partnerle bu rakamlar genellikle çok daha düşüktür. Örneğin ABD’de, HIV durumu bilinmeyen bir erkekle tek bir alıcı vajinal ilişkinin tahmini riski şöyledir: %0,00014 (yaklaşık 1/730.000).

Bunlar tanı değil, tahmindir. Kesin yanıtı yalnızca bir test verebilir.

Test planınız

Hiçbir test HIV’i temastan hemen sonra saptayamaz. Her test türünün bir pencere dönemi vardır: enfeksiyon ile testin onu saptayabildiği an arasında geçen süre.

Test	Saptamaya başladığı gün	Negatif sonucun kesinleştiği gün
Nükleik asit testi (NAT / RNA)	10. gün	33. gün
Laboratuvar antijen/antikor testi (4. kuşak, damardan alınan kan)	18. gün	45. gün
Hızlı antijen/antikor testi (parmak ucundan kan)	18. gün	90. gün
Antikor testi (çoğu hızlı test ve evde HIV testleri)	23. gün	90. gün

Basit bir plan:

Şimdi. Şimdi yapılan bir HIV testi, bu temastan önce HIV’iniz olup olmadığını gösterir. Son birkaç gün içinde bulaşmış bir enfeksiyonu dışlayamaz.
45. günden itibaren (yaklaşık altı buçuk hafta). Laboratuvarda yapılan antijen/antikor testi (damardan alınan kan), temastan sonraki 45. günden itibaren kesin sonuç verir.
Hızlı test ya da evde test kullanıyorsanız. Hızlı antijen/antikor testi (parmak ucundan kan) veya çoğu hızlı testi ve evde kendi kendine testi kapsayan antikor testi ancak 90. günde kesin sonuç verir. Ya o zaman testi tekrarlayın ya da bir laboratuvar testi yaptırın.
Daha erken yanıt mı istiyorsunuz? Nükleik asit testi (NAT) HIV’i yaklaşık 10. günden itibaren saptayabilir ve 33. günden itibaren kesin sonuç verir. Kliniğinize bu testi yapıp yapmadıklarını sorun.

Pencere dönemi içinde alınan negatif bir sonuç rahatlatıcıdır, ancak emin olmak için pencere döneminden sonra testi tekrarlayın. Ayrıntılar için HIV pencere dönemi ve haftalara göre test doğruluğu sayfalarına bakın.

Dikkat edilmesi gereken belirtiler

Bazı kişilerde HIV bulaştıktan 2 ila 4 hafta sonra grip benzeri bir hastalık görülür: ateş, döküntü, boğaz ağrısı, lenf bezlerinde şişlik ya da ağızda yaralar (aft). Pek çok kişide ise hiç belirti olmaz. Belirtiler HIV’iniz olup olmadığını söyleyemez, çünkü soğuk algınlığı ve diğer virüs enfeksiyonları da aynı şekilde görünür.

Temastan sonraki haftalarda bu belirtiler ortaya çıkarsa CDC HIV testi yaptırmanızı önerir. Doğru testi seçebilmeleri için kliniğe temasın ne zaman olduğunu söyleyin. HIV belirtilerinin zaman çizelgesi sayfasına bakın.

Beklerken

Partnerlerinizi koruyun. Kesin bir sonuç alana kadar prezervatif (kondom) kullanmak, HIV’i başkasına bulaştırma riskini yaklaşık %80 oranında azaltır.
Diğer cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlar (CYBE) için de kontrol yaptırın. Bunlar HIV ile aynı anda bulaşabilir ve çoğu tedavi edilebilir. HIV ve CYBE sayfasına bakın.
Kendinize iyi bakın. Sonuç beklemek zordur. Endişe hayatınızı ele geçiriyorsa HIV kaygısıyla başa çıkma yazısını okuyun.

Gelecek için PrEP

Bu durum yeniden yaşanabilecekse PrEP sizi temastan önce koruyabilir. Reçete edildiği şekilde kullanıldığında HIV riskini anal ilişkide yaklaşık %99, vajinal ilişkide yaklaşık %90 oranında azaltır. Seçenekler arasında her gün alınan haplar ve uzun etkili enjeksiyonlar bulunur. Başlamadan önce negatif bir HIV testi gerekir; bu yüzden yukarıdaki test planı buna çok uygundur. PrEP kullanırken HIV riski yazısını okuyun.

Şimdi ne yapmalı

Süreyi bir kez daha kontrol edin. Hâlâ 72 saatten az zaman geçmiş olabilirse hemen PEP için başvurun.
Başlangıç HIV testi yaptırın ve temastan 45 gün sonrası için laboratuvarda antijen/antikor testi randevusu alın.
Belirtilere göre harekete geçin. Önümüzdeki birkaç hafta içinde ateş, döküntü veya boğaz ağrısı olursa test isteme zamanı gelmiş demektir.
Yeniden temas riskiniz varsa PrEP hakkında bilgi isteyin.